Çevre gürültüsü beden ve zihin için bir yük oluşturur

Bilindiği gibi, ev en güzel yerdir – tabii çevresel gürültü olmadığı sürece. İster trafik gürültüsü ister yerleşim bölgesindeki düşük frekanslı uğultu olsun: Gürültü, ruh sağlığına ve işitme duyusuna zarar verir ve yaşam kalitesini düşürür.

Bir bakışta

  • Çevre gürültüsü genellikle yoğun trafikten kaynaklanır
  • Teknik cihazlar, yerleşim bölgelerinde neredeyse duyulmayan ancak açıkça hissedilen bir uğultuya neden olur
  • Duymak ile hissetmek arasındaki sınır belirsizdir
  • İşitme ve ruh sağlığı, çevre gürültüsünden olumsuz etkilenir

Nüfuslu bölgelerde gürültünün en yaygın kaynağı, karayollarında, demiryollarında ve havalimanlarında artan trafik yoğunluğudur. Endişe verici olan ise, bu çevre gürültüsünün günümüzde sadece gündüzleri değil, geceleri de devam etmesidir. Zira sürekli gürültü sağlığımıza ve özellikle işitme duyumuza zarar vermektedir.

Çevre gürültüsü sağlığa zararlıdır

Gürültü insanı hasta edebilir (Kaynak: Gürültünün fiziksel ve psikolojik etkileri, Federal Çevre Ajansı, 2016). Sürekli gece gürültüsü özellikle zararlıdır, çünkü uykumuzu bozar – dolayısıyla beden ve zihnin en önemli dinlenme aşamasını da engeller. Gürültü nedeniyle vücut daha fazla stres hormonu üretir; bu da kan basıncının yükselmesine ve kalp-damar hastalıkları riskinin artmasına yol açar.

Gürültü ve sonuçları

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), gürültünün sağlık üzerindeki beş etkisini şöyle sıralamaktadır:

  • Kalp-damar hastalıkları
  • Uyku bozuklukları
  • Çocuklarda zihinsel gelişim bozuklukları
  • Kulak çınlaması
  • ve rahatsızlık hissi ile stres

Gürültü karşısında ruh sağlığımız da hızla sınırlarına ulaşır. Gürültü, stres hissine yol açabilir. Buradaki sorun şudur: Gürültüyü çoğu zaman aktif olarak kapatamaz veya sorunsuz bir şekilde ondan kaçınamayız. Ve bu durum işitme duyumuzu da etkiler: Bu tür psikolojik stres veya gürültü stresi, tıpkı çok yüksek sesler gibi, kulak çınlamasına (tinnitus) neden olabilir (Kaynak: WHO Avrupa Bölgesi Çevresel Gürültü Kılavuzları)

Evde uğultu duyulduğunda

Artan trafik yoğunluğundan daha az göze çarpan bir başka gürültü kaynağı daha var. Kendinizi rahatsız hissediyorsunuz, sık sık yorgunsunuz ya da konsantre olmakta zorlanıyorsunuz – ve aynı zamanda yerleşim bölgesinde sürekli bir uğultu duyuyormuşsunuz gibi hissediyorsunuz. Bunun nedeni: ısı pompaları, klimalar veya havalandırma cihazları gibi teknik cihazlardır. Bu cihazlar, düşük frekans aralığında çalışma sesleri üretir. Bu düşük frekanslı gürültü, bizimki gibi yüksek teknolojili toplumlarda sıklıkla görülür. Rahatsız edicidir ve genellikle iyi yalıtılmış pencereleri bile delip geçer. Sorun şu: Bu tür bir cihaz bir kez kurulduktan sonra, büyük bir çaba sarf etmeden bu durumu değiştirmek pek mümkün değildir.

Duymak ve Hissetmek Arasında

Bu derin, neredeyse duyulmaz sesler bizi neden etkiliyor? Belirli bir frekanstan itibaren duyularımız arasındaki sınır bulanıklaşır. Sesleri algılıyoruz, ancak ne olduklarını belirleyemiyoruz. Düşük frekanslı ses dalgaları kulak zarımızı titreştirir ve vücudumuzda titreşimler yaratır – duymadan bir sesi hissederiz.

İşitmeyi korumak

Evimizin içinde ve çevresindeki günlük ortam gürültüsü işitme duyumuz için zararlıdır. 30 desibel'e kadar olan sesler, örneğin normal konuşma veya hafif trafik gürültüsü gibi, hoş olarak algılanır. 55 desibel'den itibaren rahatsız edici gürültüden söz edilir. 85 desibel ve üzeri ses seviyelerinde kalıcı işitme hasarları ortaya çıkabilir – çünkü gürültü, iç kulaktaki saç hücrelerine zarar verir.

Bu nedenle işitme duyusunu korumak önemlidir. En iyisi, gürültüyü mümkün olduğunca azaltmak ve gürültü kaynaklarını sınırlamaktır. Düzenli olarak gürültüye maruz kalıyorsanız, kulak tıkaçları veya gürültü önleyici kulaklıklar şeklinde bir işitme koruyucusu kullanmanız tavsiye edilir. Düşük frekanslı gürültüde asıl sorun ses seviyesi değildir. Daha çok, bir işitme koruyucusu kullanarak ortaya çıkan titreşimleri hafifletmek, rahatsız edici uğultuyu azaltmak ve böylece kulakları ve ruh sağlığını rahatlatmak gerekir.

İşitme uzmanları, mesleki veya kişisel ihtiyaçlar için ve tüm aile üyeleri için uygun işitme koruyucuları bulur; örneğin köpük, silikon veya balmumundan yapılmış kulak tıkaçları. Ayrıca birçok spor dalı için, kişinin kulak şekline göre uyarlanan işitme koruyucuları da mevcuttur. İşitme koruyucularının uyumu ve sızdırmazlığı, işitme cihazı uzmanlarının mağazalarında düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Çevre gürültüsüne sık sık maruz kalıyorsanız, işitme uzmanında bir işitme testi yaptırarak veya bir kulak burun boğaz uzmanına başvurarak işitme yeteneğinizi düzenli olarak kontrol ettirmelisiniz. İşitme kayıplarını ancak bu şekilde zamanında önleyebilirsiniz.