Dlaczego joga jest korzystna dla osób niedosłyszących i jak mogą ją łatwo uprawiać
Ze względu na specyfikę upośledzenia słuchu osoby niedosłyszące i niesłyszące w większym stopniu angażują pozostałe zmysły. Często prowadzi to do zmęczenia i trudności z koncentracją. W dłuższej perspektywie objawy te mogą się jednak nasilać i prowadzić do depresji, wypalenia zawodowego, szumu w uszach oraz nagłej utraty słuchu. Dla osób cierpiących na szum w uszach pomocna może być joga.
Powrót do zdrowia poprzez relaks
Joga to prosta metoda relaksacyjna, która pozwala nawiązać lepszą relację z własnym ciałem i osiągnąć większy spokój. Osoby regularnie uprawiające jogę odczuwają efekt rozluźnienia oraz zauważalny wzrost dobrego samopoczucia i wewnętrznej siły. Nie bez powodu, ponieważ medytacyjne ćwiczenia ciała i oddechu doskonale nadają się jako metoda redukcji stresu.
Techniki relaksacyjne stanowią istotny filar klinicznego leczenia szumów usznych, obok aktywności fizycznej oraz systematycznej redukcji stresu opartej na uważności. Gdy tylko słyszalny jest szum w uszach, to właśnie negatywna fizyczna, emocjonalna i poznawcza reakcja na stres jest główną przyczyną tego, że szum staje się ciągły i nieprzyjemny.
Jeśli bowiem szum w uszach zostanie uznany za „zagrożenie” w wyniku wewnętrznej reakcji obronnej i stresowej, nieuchronnie pociąga to za sobą ciągłe skupianie uwagi na tym dźwięku. Ukierunkowane techniki relaksacyjne mogą przynieść ulgę, a stosowane we wczesnej fazie ostrej mogą przyczynić się do ustąpienia szumu w uchu i zapobiec przekształceniu się go w trwałą dolegliwość.
Wiele osób nie zdaje sobie jednak sprawy, jak ważne jest celowe rozluźnienie w walce z szumami usznymi – a przecież udowodniono, że główną przyczyną tego zaburzenia słuchu jest zazwyczaj nie rzekome uszkodzenie ucha wewnętrznego, lecz stres. Dlatego systematyczne zmniejszanie poziomu stresu może przyczynić się do znacznego złagodzenia dolegliwości związanych z szumami usznymi oraz zmniejszenia uwagi poświęcanej temu problemowi.
Joga kliniczna w leczeniu szumów usznych
Ponieważ joga jest zalecana również przez Niemiecką Ligę Szumów Usznych, nie dziwi fakt, że kliniki zajmujące się leczeniem szumów usznych włączają ćwiczenia jogi do swoich programów terapeutycznych. Pacjenci z wieloletnim stażem mówią o „bardzo dobrych” doświadczeniach z jogą jako elementem swojej terapii szumów usznych.
Joga przyczynia się bowiem do złagodzenia objawów szumu w uszach, poprawy jakości snu i nastroju, zmniejsza lęki i objawy depresji oraz znacznie zwiększa zdolność pacjentów do relaksacji. Pacjenci są w większości przekonani, że potrafią lepiej kontrolować i świadomie redukować odczuwany stres oraz aktywnie odwracać myśli od szumu w uszach. Prowadzi to do poprawy koncentracji, zwiększonego poczucia relaksu i dobrego samopoczucia oraz wyraźnego wzrostu pewności siebie i wiary we własne możliwości.
Porada praktyczna: Częstą trudnością dla osób cierpiących na szumy uszne jest to, że ćwiczenia relaksacyjne zazwyczaj wykonuje się w cichym otoczeniu. Podczas gdy większość ludzi najlepiej relaksuje się w cichym otoczeniu, osobom cierpiącym na szumy uszne właśnie wtedy jest to szczególnie trudne! Aby mimo to mogły w pełni zaangażować się w jogę, podczas ćwiczeń mogą włączyć uspokajającą muzykę lub odgłosy natury.
Jak zacząć uprawiać jogę
Nie istnieje specjalna joga przeciw szumom usznym. Jednak wśród szerokiej gamy ofert jogi osoby cierpiące na szumy uszne z pewnością znajdą umiarkowane warianty, które pozwolą im się zrelaksować. Chociaż zaleca się praktykowanie jogi najlepiej codziennie, ta codzienna praktyka nie musi być długa: już 15 minut może znacząco wpłynąć na samopoczucie zdrowotne, fizyczne i psychiczne oraz sprzyjać celowemu redukowaniu stresu.
Najlepiej zacząć od kursu dla początkujących, który delikatnie wprowadza w metodę jogi i uczy różnorodnych ćwiczeń. Zajęcia zazwyczaj łączą ćwiczenia fizyczne, tzw. „asany”, z fazami głębokiego relaksu, a także ćwiczeniami oddechowymi i medytacyjnymi.
Ze względu na specyficzny sposób postrzegania otoczenia osoby z upośledzeniem słuchu potrzebują jednak nieco innych zajęć jogi – takich, które są dostosowane do ich języka i potrzeb. Obejmują one:
- Większa, kwadratowa sala, w której maty do jogi są ułożone tak, aby wszyscy uczestnicy zajęć mieli dobry widok na nauczyciela jogi.
- Instruktor jogi, który po pierwsze nie porusza się po sali podczas wyjaśniania, lecz pozostaje w miejscu lub ogranicza swój zasięg ruchów. Dzięki temu jest dobrze widoczny, gdy wyjaśnia ćwiczenia. Po drugie, instruktor powinien ilustrować swoje wyjaśnienia praktycznymi przykładami z różnych perspektyw oraz powtarzać te ćwiczenia praktyczne.
- Sekwencje ćwiczeń i ruchów powinny być wykonywane wspólnie, co ułatwia ich przyswojenie.
- Od nauczyciela wymagana jest dobra wytrzymałość, kondycja i koncentracja, ponieważ zajęcia jogi dla niedosłyszących i niesłyszących początkujących wymagają – szczególnie na początku – intensywnego prowadzenia, aby głęboko i trwale utrwalić wiedzę na temat ćwiczeń i technik oddechowych. Gdy wiedza ta zostanie już przyswojona, kolejne zajęcia można kontynuować, udzielając krótkich wskazówek dotyczących asan jogi.
Instruktor jogi powinien ponadto mówić powoli i wyraźnie, wspierać komunikację z uczestnikami zajęć poprzez wyraźną mimikę i gestykulację oraz patrzeć im w twarz.
Czy ubezpieczenie zdrowotne pokrywa koszty?
Oferty dziesięciogodzinnych kursów jogi dla początkujących są dostępne już od około 100 euro. Wiele kas chorych pokrywa nawet znaczną część kosztów w ramach swoich programów ogólnej opieki zdrowotnej. Zainteresowani mogą zapytać w swojej kasie o możliwości dofinansowania i ofertę kursów w swoim regionie.
Ponieważ joga zasadniczo nadaje się dla osób w każdym wieku i w znacznym stopniu przyczynia się do radzenia sobie ze stresem oraz jego redukcji, ćwiczenia sprzyjające relaksacji mogą pomóc w powrocie do zdrowia również osobom chorym i niedosłyszącym. Dla tych ostatnich można również znaleźć odpowiednie oferty i rozwiązania, dzięki czemu można nawet skutecznie przeciwdziałać szumom usznym.
