Kolorowe jesienne liście, kasztany, orzechy, zbieranie grzybów – bez wątpienia jesień ma swoje złote strony. Jednak dla wielu osób początek chłodnych pór roku często oznacza również początek okresu chorób, w którym jedno przeziębienie goni za drugim. Szczególnie dzieci są narażone na zapalenie ucha środkowego, jeśli nie chronią odpowiednio uszu podczas deszczowej i chłodnej pogody.

Zapalenie ucha środkowego jest najczęściej wywoływane przez bakterie lub wirusy, które w wyniku niegroźnego kataru przedostają się z jamy nosowo-gardłowej do ucha i powodują tam stan zapalny błony śluzowej. W rezultacie błona bębenkowa może wibrować tylko w ograniczonym zakresie i nie jest już w stanie prawidłowo przekazywać dźwięku. Typowymi objawami ostrego zapalenia ucha środkowego, które lekarze nazywają otitis media, są ból ucha, osłabienie, gorączka, ból głowy i uczucie ucisku w uchu, a czasami także szumy uszne.

Szczególnie często chorują małe dzieci, które w przedszkolu lub podobnej placówce mają codzienny kontakt z wieloma innymi dziećmi i są narażone na zwiększone ryzyko zakażenia. Ponieważ nieleczone zapalenie ucha środkowego może mieć poważne konsekwencje, rodzice nie powinni zwlekać, lecz udać się do pediatry lub laryngologa. Również dorośli cierpiący na ból ucha nie powinni lekceważyć tego objawu i powinni poddać się badaniu. W przeciwnym razie istnieje ryzyko, że zapalenie ucha środkowego przejdzie w stan przewlekły i doprowadzi do utraty słuchu. Dlatego ważne jest, aby każde ostre zapalenie ucha środkowego wyleczyć pod nadzorem lekarza.

Jeśli lekarz zdiagnozuje zapalenie ucha środkowego, zazwyczaj przepisuje środki przeciwbólowe i antybiotyk. W niektórych przypadkach lekarz usuwa płyn ropny, który zgromadził się w uchu wewnętrznym w wyniku zapalenia, wykonując nacięcie w błonie bębenkowej, aby zmniejszyć ciśnienie i ból. Sprawdzonym domowym sposobem wspomagającym gojenie jest przyłożenie do ucha pokrojonej cebuli owiniętej w ściereczkę. Działanie antybakteryjne cebuli przyczynia się do szybszego ustąpienia zapalenia. W walce z często bardzo nieprzyjemnym bólem pomocne jest naświetlanie ucha lampą z czerwonym światłem.

Najlepszym sposobem zapobiegania zapaleniu ucha środkowego jest utrzymywanie uszu w cieple w deszczowe, zimne i wietrzne dni za pomocą czapki, opaski na czoło, nauszników, wyściełanych słuchawek zakrywających uszy lub kaptura. Ochrona przed zimnem jest teraz szczególnie ważna dla wrażliwego ucha, które nie posiada własnej warstwy ochronnej tkanki tłuszczowej, ponieważ zimno ogranicza krążenie krwi w uchu i wokół niego. W rezultacie bakterie i wirusy łatwiej się osadzają, a w najgorszym przypadku powodują bolesne zapalenie ucha środkowego.

Podobnie jak ciepłe, również suche uszy są mniej podatne na działanie patogenów. Dlatego po prysznicu, kąpieli, wizycie na basenie lub w saunie najlepiej dokładnie osuszyć uszy suszarką do włosów przed wyjściem na zewnątrz. I choć kolczyki są piękne – lepiej je zdjąć, gdy wybierasz się na dłuższy spacer. Metal bowiem bardzo szybko pochłania zimno, przez co części ciała mające z nim kontakt szybko się wychładzają. Jeśli dopiero po powrocie do ciepłego domu zauważysz, że małżowiny uszne są wychłodzone i prawie zdrętwiałe, możesz pobudzić krążenie krwi poprzez masaż. Szczepienia zapobiegają ponadto zapaleniu ucha środkowego wywołanemu przez pneumokoki.

Aby jak najzdrowiej przetrwać zimne pory roku, w których bakterie i wirusy mają się świetnie, warto również wzmocnić swój układ odpornościowy poprzez następujące działania:

1. zbilansowana dieta bogata w witaminy
2. spacery na świeżym powietrzu pobudzają krążenie krwi – również w uszach
3. unikanie przegrzanych pomieszczeń i dymu papierosowego

Nie tylko ciało, ale także nasza psychika często wrażliwie reaguje na chłodniejsze i ciemniejsze miesiące. Słabnące nasłonecznienie i coraz krótsze dni jesienią negatywnie wpływają na nastrój wielu osób. Jedną z przyczyn depresji, jak wynika z badań przeprowadzonych przez amerykańską Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health, mogą być jednak również nieleczone problemy ze słuchem. Naukowcy odkryli, że ryzyko wystąpienia depresji u seniorów z nieleczonym ubytkiem słuchu jest o 40 procent wyższe niż u osób bez problemów ze słuchem. Również ryzyko zachorowania na demencję, udaru mózgu lub zawału serca, a także ryzyko upadków jest znacznie większe, gdy w podeszłym wieku słabo się słyszy, a mimo to nie nosi się aparatu słuchowego. W badaniu trwającym ponad dziesięć lat odnotowano o 6,9 procent więcej zdiagnozowanych przypadków depresji wśród osób z ubytkiem słuchu, które nie nosiły aparatu słuchowego, niż wśród osób bez ubytku słuchu. W ramach badania naukowcy z Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health przeanalizowali dane z szeroko zakrojonego badania zdrowotnego obejmującego ponad 150 000 uczestników w wieku powyżej 50 lat, przeprowadzonego w latach 1999–2016.

Kolejne badanie potwierdza, że objawy depresji nasilają się wraz ze wzrostem stopnia utraty słuchu. Wynika z niego, że ryzyko wystąpienia depresji wzrasta o współczynnik 1,44 na każde 20 dB utraty słuchu. W porównaniu z osobami bez nieleczonych problemów ze słuchem ryzyko wystąpienia depresji jest 1,81 razy większe w przypadku lekkiego ubytku słuchu, o 2,38 w przypadku umiarkowanego ubytku słuchu, a w przypadku ubytku słuchu graniczącego z głuchotą – 4,3 razy wyższe niż u osób, które słyszą dobrze bez aparatu słuchowego.

Aby zapobiec tym i innym poważnym konsekwencjom zdrowotnym, istnieje prosty sposób: Warto wykonać profesjonalne badanie słuchu u protetyka słuchu lub laryngologa w swojej okolicy i skompensować pogorszenie słuchu za pomocą aparatów słuchowych, dzięki czemu nie będzie się narażać na ryzyko zachorowania na depresję z powodu problemów ze słuchem. Wykorzystanie aparatów słuchowych w przypadku ubytku słuchu może ponadto zmniejszyć ryzyko upadków. Oprócz korzyści zdrowotnych osoby noszące aparaty słuchowe odnoszą również liczne korzyści społeczne i zawodowe, a dzięki wyrównaniu ubytku słuchu zwiększają swoją witalność, sprawność poznawczą i jakość życia.

Czy Państwo lub Państwa dzieci często cierpią na zapalenie ucha środkowego w zimnych porach roku? Zebraliśmy dla Państwa wszystkie informacje dotyczące profilaktyki, przyczyn, objawów i leczenia tej częstej choroby dziecięcej: Zapalenie ucha środkowego – choroba dziecięca