W jaki sposób psychika i osobowość wpływają na słuch
Czy wiedzieli Państwo, że psychika i osobowość wpływają nie tylko na nasz nastrój, ale także na nasz słuch? A że z drugiej strony upośledzenie słuchu może negatywnie wpływać na nasze samopoczucie? Wyjaśniamy, dlaczego te spostrzeżenia są tak ważne dla osób z upośledzeniem słuchu.
Jak się dzisiaj czujesz? To pytanie może wydawać się niektórym dziwne, skoro tak naprawdę chodzi o słuch. Jednak badania przeprowadzone przez Uniwersytet w Lubece wykazały, że osobowość i stan psychiczny nie tylko wpływają na nasze samopoczucie, ale są również ściśle powiązane ze słuchem. Osobowość zdradza nawet, czy słyszymy raczej dobrze, czy raczej słabo.
Dobry czy zły słuch – to kwestia indywidualna
Każdy z nas postrzega różne dźwięki i poziomy głośności jako przyjemne lub jako uciążliwy hałas. Niektórzy potrafią zignorować szczekanie psa sąsiada lub krzyki dzieci, innym natomiast przeszkadza to w normalnym funkcjonowaniu. Do tej pory nie było jasne, czy osobowość ma również wpływ na wyniki testów słuchu, które przeprowadzają na przykład protetycy słuchu w celu dopasowania aparatów słuchowych.
Wyniki badań pokazują: osoby, które często się martwią, są bardziej wrażliwe na dźwięki i szybciej postrzegają je jako hałas. Również obiektywna zdolność słyszenia zależy od psychiki i osobowości: osoby, które częściej się martwią, osiągają nieco lepsze wyniki w testach słuchu niż badani mniej zmartwieni.
Lepsze dopasowanie aparatów słuchowych
Wyniki tych badań dotyczące ścisłego związku między psychiką a słuchem są szczególnie istotne dla użytkowników aparatów słuchowych: aby idealnie dopasować aparaty słuchowe, należy uwzględnić liczne indywidualne uwarunkowania życia osób z ubytkiem słuchu. Zgodnie z najnowszymi odkryciami do czynników tych należy obecnie również osobowość oraz to, jakie dźwięki są dla danej osoby indywidualnie uciążliwe w związku z nią.
Krok po kroku do idealnego aparatu słuchowego
Austopedy najpierw pomagają osobom z problemami słuchu przełamać obawy związane z technologią i wspólnie z nimi dobierają idealny aparat słuchowy. Osoba z problemami słuchu powinna zawsze przez pewien czas testować i wypróbowywać aparaty słuchowe w swoim codziennym otoczeniu. Gdy decyzja o wyborze aparatów słuchowych zostanie podjęta, można je indywidualnie dopasować.
- Krok 1: Wstępna analiza słuchu. Audiolog ustala, w jakiej sytuacji życiowej znajduje się klient i w jakich sytuacjach ma on trudności ze słyszeniem. Ma to wpływ na wybór i ustawienie aparatów słuchowych.
- Krok 2: Symulacja. Aby pokazać osobom z ubytkiem słuchu, w jaki sposób aparaty słuchowe poprawiają ich zdolność słyszenia, protetycy słuchu symulują różne sytuacje z życia codziennego za pomocą nagrań wideo i audio.
- Krok 3: Dopasowanie i przyzwyczajanie się. Po wybraniu modelu protetyk słuchu dba o idealne dopasowanie aparatu w uchu lub za uchem oraz wyjaśnia sposób obsługi. Następnie rozpoczyna się proces przyzwyczajania się do aparatów słuchowych i lepszego słyszenia. Proces przyzwyczajania się zawsze trwa pewien czas. Osoba z ubytkiem słuchu musi wykazać się cierpliwością. Mózg i słuch muszą najpierw przyzwyczaić się do sytuacji z nowymi aparatami słuchowymi.
- Krok 4: Precyzyjna regulacja/regularne noszenie.Wiele aparatów automatycznie dostosowuje się do zmieniającej się zdolności słyszenia i po kilku tygodniach reguluje na przykład głośność. W przypadku innych aparatów zadanie to przejmuje protetyk słuchu. Należy regularnie zlecać protetykowi słuchu regulację i kontrolę aparatów słuchowych oraz bezwzględnie nosić je codziennie, niezależnie od tego, czy przebywa się w domu, czy poza nim.
- Krok 5: Regularne kontrole. Nawet po zakończeniu okresu przyzwyczajania się aparaty są na bieżąco dostosowywane do aktualnego poziomu słuchu użytkownika.
Kiedy psychika wpływa na słuch
Stres i zaburzenia psychiczne odgrywają rolę w wielu dolegliwościach związanych ze słuchem. Na przykład czynniki psychiczne są często przyczyną wystąpienia szumów usznych. Szczególną rolę odgrywa wzajemne powiązanie między psychiką a słuchem w przypadku przewlekłego szumu w uszach: osoby dotknięte tym schorzeniem mogą niejako „usłyszeć” swoje uczucia. Dzieje się tak, ponieważ emocje są odbierane przez obszary mózgu powiązane z funkcją słuchu. Dlatego lekarze laryngolodzy podczas leczenia szumu w uszach zwracają również uwagę na problemy psychiczne.
Nieleczony ubytek słuchu stanowi obciążenie
Jednak z drugiej strony słuch może również wpływać na psychikę: nieleczona utrata słuchu może negatywnie oddziaływać na samopoczucie. Wiele osób dotkniętych tym problemem ma trudności z uczestnictwem w życiu społecznym. Do fizycznych skutków niedosłuchu, takich jak stres, brak snu czy problemy z koncentracją, dochodzą skutki psychiczne, takie jak niska samoocena, wstyd, niepewność i stany lękowe. Prowadzenie rozmów i śledzenie ich przebiegu staje się coraz trudniejsze. Wiele osób z niedosłuchem coraz bardziej się izoluje, czuje się niekomfortowo i jest rozdrażnionych.
Rozpoznawanie i leczenie ubytku słuchu
Im wcześniej protetycy słuchu i laryngolodzy rozpoznają ubytek słuchu, tym skuteczniej można go leczyć za pomocą aparatów słuchowych i zapobiegać konsekwencjom tego schorzenia. Badania pokazują, jak ważne jest to zagadnienie, m.in. (Hélène Amieva i in. (2018): Śmierć, depresja, niepełnosprawność i demencja związane z samodzielnie zgłaszanymi problemami ze słuchem: badanie obejmujące 25 lat; w: The Journals of Gerontology, seria A, styczeń 2018 r., https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29304204).
Nie jesteś sam z problemem utraty słuchu. Jeśli zauważysz u siebie utratę słuchu, istnieją skuteczne sposoby jej leczenia. Wykonaj profilaktycznie test słuchu online i skontaktuj się ze swoim laryngologiem lub protetykiem słuchu w Twojej okolicy. Eksperci ds. słuchu przeprowadzają badania słuchu, stawiają pewną diagnozę i pomagają w doborze odpowiednich aparatów słuchowych.
To też może Cię zainteresować

