Hałas otoczenia stanowi obciążenie dla ciała i umysłu

Jak powszechnie wiadomo, najlepiej jest w domu – o ile nie ma hałasu z otoczenia. Niezależnie od tego, czy chodzi o hałas uliczny, czy o niskoczęstotliwościowy szum w dzielnicy mieszkalnej: hałas szkodzi psychice i słuchowi oraz obniża jakość życia.

W skrócie

  • Hałas otoczenia wynika często z dużego natężenia ruchu
  • Urządzenia techniczne powodują w dzielnicach mieszkalnych ledwo słyszalny, ale wyraźnie odczuwalny szum
  • Granica między słyszeniem a odczuwaniem jest płynna
  • Hałas otoczenia negatywnie wpływa na słuch i psychikę

Najczęstszym źródłem hałasu na obszarach zamieszkanych jest rosnące natężenie ruchu drogowego, kolejowego oraz na lotniskach. Niepokojące jest to, że hałas otoczenia występuje obecnie nie tylko w ciągu dnia, ale także w nocy. Długotrwały hałas bowiem szkodzi naszemu zdrowiu, a zwłaszcza słuchowi.

Hałas otoczenia szkodzi zdrowiu

Hałas może powodować choroby (źródło: Fizyczne i psychiczne skutki hałasu, Federalna Agencja Ochrony Środowiska, 2016). Długotrwały hałas w nocy jest szczególnie szkodliwy, ponieważ zakłóca nasz sen – a tym samym najważniejszy okres regeneracji ciała i umysłu. Pod wpływem hałasu organizm wytwarza więcej hormonów stresu, co prowadzi do podwyższonego ciśnienia krwi i zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia.

Hałas i jego skutki

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wyróżnia pięć skutków zdrowotnych hałasu:

  • Choroby układu sercowo-naczyniowego
  • Zaburzenia snu
  • Zaburzenia rozwoju umysłowego u dzieci
  • szumy uszne
  • oraz poczucie uciążliwości i stres

W przypadku hałasu również nasza psychika szybko osiąga swoje granice. Hałas może wywoływać uczucie stresu. Problem polega na tym, że zazwyczaj nie da się aktywnie wyłączyć hałasu ani bez trudu się od niego odizolować. I właśnie to ma wpływ również na nasz słuch: taki stres psychiczny lub stres związany z hałasem może – podobnie jak zbyt głośne dźwięki – wywołać szumy uszne (źródło: Wytyczne WHO dotyczące hałasu środowiskowego dla regionu europejskiego)

Kiedy w domu słychać buczenie

Kolejne źródło hałasu jest mniej oczywiste niż rosnące natężenie ruchu. Czujemy się niekomfortowo, często jesteśmy zmęczeni lub mamy trudności z koncentracją – a przy tym nieustannie wydaje nam się, że słyszymy buczenie w naszej okolicy. Przyczyna: urządzenia techniczne, takie jak pompy ciepła, klimatyzatory czy urządzenia wentylacyjne. Generują one hałas roboczy w zakresie niskich częstotliwości. Ten hałas o niskiej częstotliwości często występuje w społeczeństwach o wysokim stopniu zaawansowania technicznego, takich jak nasze. Jest nieprzyjemny i często przenika nawet przez dobrze izolowane okna. Problem polega na tym, że gdy takie urządzenie zostanie już zainstalowane, na razie nie da się tego łatwo zmienić.

Pomiędzy słyszeniem a odczuwaniem

Dlaczego te niskie, niemal niesłyszalne dźwięki mają na nas wpływ? Od pewnej częstotliwości granica między naszymi zmysłami zaciera się. Wprawdzie odbieramy te dźwięki, ale nie potrafimy ich zidentyfikować. Fale dźwiękowe o niskiej częstotliwości wprawiają naszą błonę bębenkową w drgania i wywołują wibracje w ciele – odczuwamy dźwięk, nie słysząc go.

Ochrona słuchu

Codzienny hałas otoczenia w domu i w jego pobliżu jest szkodliwy dla naszego słuchu. Dźwięki o natężeniu do 30 decybeli są przyjemne, na przykład normalna rozmowa lub niewielki ruch uliczny. O hałasie uciążliwym mówi się przy natężeniu powyżej 55 decybeli. Przy poziomie hałasu powyżej 85 decybeli może dojść do trwałego uszkodzenia słuchu – hałas niszczy bowiem komórki rzęsate w uchu wewnętrznym.

Dlatego tak ważna jest ochrona słuchu. Najlepiej jest ograniczyć hałas w jak największym stopniu i zredukować źródła hałasu. Jeśli regularnie narażamy się na hałas, wskazane jest stosowanie środków ochrony słuchu w postaci zatyczek do uszu lub słuchawek redukujących hałas. W przypadku hałasu o niskiej częstotliwości problemem nie jest tak bardzo głośność. Należy raczej złagodzić powstające wibracje za pomocą środków ochrony słuchu, ograniczyć uciążliwy szum, a tym samym odciążyć uszy i psychikę.

Protetycy słuchu dobierają odpowiednią ochronę słuchu, na przykład zatyczki do uszu z pianki, silikonu lub wosku, przeznaczone do użytku zawodowego lub prywatnego oraz dla całej rodziny. Ponadto dla wielu dyscyplin sportowych dostępne są środki ochrony słuchu, które są dostosowywane do indywidualnego kształtu ucha. Należy regularnie sprawdzać w salonach protetyków słuchu, czy środki ochrony słuchu są dobrze dopasowane i szczelne.

Jeśli często narażeni są Państwo na hałas otoczenia, powinni Państwo regularnie badać swój słuch, wykonując test słuchu u protetyka słuchu lub zgłaszając się do laryngologa. Tylko w ten sposób można na czas zapobiec uszkodzeniom słuchu.