Dlaczego nie dręczą nas tylko głośne dźwięki
Czy hałas jest synonimem głośnych, niepożądanych i przeszkadzających dźwięków? Nie, ponieważ hałas ma wiele aspektów i jest subiektywnym odczuciem.
W skrócie
- Miasto, wieś, głośno, cicho – każdy inaczej odbiera hałas
- Jak długotrwałe narażenie na hałas wpływa na słuch
- Czym jest stres wywołany hałasem? Wpływa on negatywnie na cały organizm
To, co dla jednej osoby stanowi przyjemne lub przynajmniej znośne tło dźwiękowe, inna osoba odbiera już jako uciążliwy hałas. Głośność to bowiem nie wszystko. Poziom hałasu mierzy się w decybelach. Jednak również cichsze dźwięki, określone barwy dźwiękowe lub konkretne odgłosy codziennego życia mogą być indywidualnie odbierane jako bardzo uciążliwe i powodować stres związany z hałasem.
W jaki sposób słuch odbiera hałas?
To, w jaki sposób odbieramy dźwięki i czy hałas nam przeszkadza, zależy od wielu czynników. Mogą to być nasza aktualna forma, przejście ze znanego do nieznanego otoczenia, emocje lub wrażliwość słuchu.
Prof. dr Janina Fels, profesor techniki słuchowej i akustyki w Instytucie im. Janiny Fels przy RWTH w Akwizgranie, wyjaśnia: „Może się na przykład zdarzyć, że dźwięki o tej samej wartości w decybelach będą postrzegane akustycznie zupełnie inaczej. Jeden dźwięk może być bardzo uciążliwy dla słuchu, a inny nie, mimo że mają tę samą wartość w decybelach”. Odczuwanie hałasu, a także stres związany z hałasem, nie są bowiem mierzalne obiektywnie, lecz stanowią subiektywne wrażenie.
Różnice między miastem a wsią
„Z reguły dźwięk staje się hałasem, gdy przeszkadza” – mówi prof. dr Brigitte Schulte-Fortkamp. Jest ona profesorką psychoakustyki, percepcji dźwięku i oddziaływania hałasu w Instytucie Akustyki Technicznej Politechniki Berlińskiej. Według naukowczyni dla osób mieszkających w miastach, gdzie panuje ciągły szum tła, mogą to być zupełnie inne dźwięki niż dla mieszkańców wsi, którzy są otoczeni głównie odgłosami natury lub dzwonów.
Kiedy dochodzi do uszkodzenia słuchu
Długotrwały hałas i ciągłe odgłosy mogą prowadzić do problemów zdrowotnych. Z jednej strony dochodzi do bezpośredniego uszkodzenia słuchu, gdy bardzo często jesteśmy narażeni na wysoki poziom hałasu. Chodzi tu faktycznie o wartości w decybelach, a więc o głośne dźwięki.
Już przy poziomie 85 decybeli może szybko dojść do trwałego uszkodzenia słuchu. Dlatego od tej wartości pracownicy mają obowiązek stosowania środków ochrony słuchu. Hałas niszczy bowiem komórki rzęsate w naszym uchu, dzięki którym odbieramy dźwięki. Komórki te nie odrastają. Z tego powodu uszkodzenia słuchu spowodowane hałasem są nieodwracalne.
Jednak nawet cichsze dźwięki mogą stanowić duże obciążenie dla ludzi – zwłaszcza gdy uciążliwy hałas powtarza się nieustannie. Specjaliści mówią wówczas o zaburzeniach psychicznych spowodowanych indywidualną wrażliwością na hałas oraz o stresie hałasowym.
Czy hałas powoduje nie tylko uszkodzenia słuchu, ale także stres związany z hałasem?
Hałas rzeczywiście może powodować stres – ponieważ zazwyczaj nie da się go aktywnie wyłączyć ani bez problemu się od niego odizolować. Jeśli ktoś czuje się stale zaniepokojony hałasem, ma to swoje konsekwencje.
- Szumy uszne: Nasz słuch reaguje na częsty stres spowodowany hałasem – często pojawiają się szumy uszne.
Inne problemy związane z hałasem to:
- trudności z koncentracją
- Zaburzenia snu
- Choroby układu krążenia
- Wysokie ciśnienie krwi
- Wewnętrzny niepokój
- Stany lękowe
- Drażliwość
Czasami dochodzi również do zjawiska „odporności”, czyli przyzwyczajenia się do określonych źródeł hałasu. Wówczas osoby dotknięte tym problemem wymagają szczególnej ochrony – twierdzi prof. Schulte-Fortkamp. Ponieważ nie postrzegają już hałasu jako uciążliwego, nie chronią się w wystarczającym stopniu przed głośnymi dźwiękami i czynnikami zewnętrznymi.
To też może Cię zainteresować
Wenn Spielzeug zu laut ist
Ohren auf beim Kauf der Weihnachtsgeschenke für die lieben Kleinen: Denn oftmals ist Spielzeug zu laut und schädigt das Gehör – und das gilt ganz besonders für die empfindlichen Baby- und Kinderohren.
Jak możemy chronić nasz słuch
Powinniśmy dbać o siebie, zapobiegać uszkodzeniom słuchu i chronić nasz słuch. Nasze uszy są bowiem wyjątkowymi narządami zmysłu. Najlepiej jest ograniczyć narażenie na hałas w jak największym stopniu. W wielu przypadkach pomocne są środki ochrony słuchu, takie jak zatyczki do uszu lub słuchawki redukujące hałas. Zatyczki do uszu z pianki lub wosku są dostępne u protetyków słuchu.
Zapytaj ekspertów ds. słuchu o odpowiednią ochronę słuchu dostosowaną do Twoich potrzeb zawodowych lub prywatnych, a także dla Twoich dzieci. W zależności od kształtu ucha dostępne są idealnie dopasowane środki ochrony słuchu, również do uprawiania wielu dyscyplin sportowych. Ponadto w salonach protetyków słuchu można regularnie sprawdzać szczelność i dopasowanie tych środków ochrony słuchu.
Jeśli czujesz, że cierpisz na stres wywołany hałasem lub zauważasz już zmiany w swoim słuchu, ważnym krokiem jest wykonanie badania słuchu u protetyka słuchu lub wizyta u laryngologa. Mamy tylko jeden słuch – dlatego powinniśmy podjąć działania na czas.
