Müzik, işitme kaybına karşı yardımcı olabilir

Müzik dinlemek işitme sorunlarını neden hafifletir ve işitme cihazına rağmen müziğin keyfini nasıl çıkarabilirsiniz?

Müzik yapmak işitme kaybına karşı yardımcı olabilir. Zira bir enstrüman çalmak işitsel algıyı artırır. Ayrıca, işitme cihazı kullanıyor olsanız bile müzik dinlemenin ve çalmanın keyfini çıkarabilirsiniz.

“Müziğin kendisinin iyileştirici bir gücü olduğuna inanıyorum,” demişti bir keresinde Amerikalı şarkıcı, piyanist ve söz yazarı Billy Joel. Ve gerçekten de müziğin sağlığımız ve hafızamız üzerinde pek çok olumlu etkisi vardır. ABD’de yapılan bir araştırmanın da doğruladığı gibi, müzik işitme kaybına karşı yardımcı olabilir. Zira bir enstrüman çalmak ve müzik eğitimi almak işitme yeteneğini geliştirebilir. Araştırmalar, enstrüman çalan işitme engellilerin sesleri daha iyi algıladıklarını ve bunları müzisyen olmayanlara göre daha iyi hatırlayabildiklerini ortaya koymaktadır.

Müzik dinlemek işitme yeteneğini geliştirebilir

Dinlemek aktif bir beceridir. Bunun için belirli bir düzeyde konsantrasyon, dikkat, seslere ilgi ve odaklanma gerekir.

Seslere konsantre olmayı pratik edenler, işitme yeteneklerini geliştirebilirler. Bu, müzikle özellikle iyi sonuç verir. İşitme egzersizleri, seslerin nereden geldiğini ve nasıl üretildiğini fark etmenize yardımcı olabilir. Bu da işitme yeteneğinizi olumlu yönde etkiler.

Müzik dinlemek sadece eğlenceli olmakla kalmaz, aynı zamanda sağlığınız ve refahınız üzerinde de olumlu bir etki yaratabilir. Çünkü müzik, diğer şeylerin yanı sıra ruh halinizi iyileştirebilir, stresi azaltabilir, kaygıları hafifletebilir, spor performansınızı artırabilir, hafızanızı ve işitme yeteneğinizi geliştirebilir, ağrıları dindirebilir veya teselli verebilir.

İşitme yeteneğini nasıl geliştirebilir ve çalıştırabiliriz?

Müzisyenlerin bilinçsizce yaptığı gibi, siz de işitme duyunuzu düzenli olarak geliştirebilirsiniz. Müzik yeteneğiniz varsa veya müzik konusunda bilgiliyseniz, bu basit günlük egzersizler size yardımcı olabilir.

• Müzik dinlemek

Müzik dinlerken, parçanın nasıl çalındığını hayal edin ve hangi akorların veya notaların piyano, keman veya bas gibi hangi enstrümanlardan geldiğini ayırt etmeye çalışın.

• Aktif dinleme

Çevrenizdeki farklı sesleri ayırt etmeye çalışın. Bunun için gözlerinizi kapatın. Tiz ve bas sesleri birbirinden ayırabiliyor musunuz? Algıladığınız tüm seslere kulak verin ve bunları tanımlayın; örneğin kuş cıvıltıları, ayak sesleri, makine veya araba gürültüsü gibi.

• Seslerin kaynağını belirleme

Odanın bir köşesine bir hoparlör veya radyo yerleştirin ve kendinize uygun bir ses seviyesinde müzik çalın. Ardından, aynı odanın başka bir yerine bir hoparlör, radyo veya başka bir ses kaynağı yerleştirin. Ses seviyesini, her iki hoparlörden gelen seslerin birleşerek gürültülü bir ortam yaratacağı şekilde ayarlayın. Son olarak, siz odada dolaşırken birinden cümleleri yüksek sesle okumasını isteyin. Gözlerinizi kapatarak her cümleyi tekrar etmeye ve o kişinin nerede olduğunu belirlemeye çalışın.

• Sesleri dinleme

Bir odada radyoyu açın ve evinizin veya dairenizin içinde dolaşırken dinleyin. Belirli kelimeleri veya enstrümanları tanımaya çalışın. Sesin yerini belirleme ve tanımlama alıştırmaları, beynin sesleri tespit etme ve anlama yeteneğini geliştirir.

• Ritmi yön bulma aracı olarak kullanın

Ritim duygunuzu da geliştirebilirsiniz. Bunun basit bir yolu, örneğin bir şarkı dinleyip ardından davulun ritmine uyarak parmaklarınızla ritmi tutmaya çalışmaktır.

• Çaldığınız notaları söyleyin

Bunun için doğru akortlanmış bir enstrümana ihtiyacınız var. Standart majör gamı (C, D, E, F, G, A, H, C) çalarken, gamdaki her notayı olabildiğince doğru bir şekilde söylemeye çalışın. Notaları tek tek çalın ve sesinizi notanın yüksekliğine uyarlayın.

• Farklı müzik türlerini dinleyin

Dünya çapında çok çeşitli müzik türleri vardır. Modern Batı müziği sekiz notalı bir gamla karakterize edilirken, Asya müziği genellikle beş notalı bir gam üzerine kuruludur. Farklı seslere kulak verin.

• Müziğe yeniden başlayın ya da ilk kez başlayın – müzik dersleri alın

Müzik yapmaya başlamak ya da örneğin çocukluk günlerinizden kalma piyano çalma becerilerinizi tazelemek için asla geç değildir. Cesaretinizi toplayın ve müzik dersleri alın. Ya da bir koroda veya solo olarak şarkı söyleyin. Bu, yaşam sevincini uyandırır ve işitme yeteneğinizi geliştirir.

İster şarkı söyleyin, ister enstrüman çalın, ister sadece dinleyin – müzik, bedeni ve zihni büyük ölçüde harekete geçiren, eğlenceli ve beyin gelişimini destekleyen bir aktivitedir. Müzik dinlemek ve müzikle egzersiz yapmak, işitme cihazlarınızdan daha fazla faydalanmanıza, işitme yeteneğinizi geliştirmenize ve gürültülü ortamlarda konuşma anlama becerinizi geliştirmenize yardımcı olur.

İşitme cihazlarıyla müzik dinlenebilir mi?

Bazı işitme cihazı kullanıcıları, ses kalitesinin iyi olmaması nedeniyle müzik dinlemekten kaçınır. Ancak bu durumun olması gerekmez, çünkü işitme cihazları müzik keyfi için ayarlanabilir. Müzik tercihlerinizi işitme cihazı uzmanınızla görüşün.

İnsan konuşması 30 desibel ile 85 desibel arasında yer alır; bu da yaklaşık 50 desibellik bir aralığa karşılık gelir. Oysa müziğin aralığı 100 desibeli aşar ve bu aralıkta en düşük frekanslar en önemlidir. Bu nedenle, müzik için optimize edilmiş işitme cihazları, geniş dinamik aralığa sahip ses sinyallerine bozulma olmadan uyum sağlayabilmeli ve geniş bir frekans aralığını kapsayabilmelidir. İşitme cihazı kullanan müzik severler için çeşitli seçenekler mevcuttur. Çoklu programa sahip hemen hemen her işitme cihazı, bir müzik ayarıyla yapılandırılabilir veya bir işitme cihazı uzmanı tarafından programlanabilir. Birçok işitme cihazı üreticisi, harici cihazlardan gelen ses kalitesini artıran ek cihazlar da sunmaktadır. Bu konuda en önemli teknolojilerden biri, müziğin işitme cihazının işlemcisine kablosuz olarak aktarılmasını sağlayan Bluetooth teknolojisidir – bozulma ve arka plan gürültüsü olmadan.

İşitme implantıyla müzik keyfi

İşitme implantı takıldıktan sonra müzik dinleme keyfi genellikle kendiliğinden ortaya çıkmaz, bunun için hedef odaklı bir işitme ve müzik eğitimi gerekir. Ancak pek çok örnek, işitme implantı takan müzisyenlerin bile tekrar orkestrada çalabildiğini göstermektedir. Hastalar ve uzmanlar için hazırlanmış çok sayıda rehabilitasyon materyali, müzik algısını geliştirmelerine yardımcı olmaktadır.

İşitme implantı kullanıcıları için iyi bir ipucu, örneğin, yeni ses algısına alışmak amacıyla tanıdık şarkılar ve melodilerle eğitime başlamaktır. Çocuklar için çocuk şarkıları ve basit melodiler önerilir.