Muzyka może pomóc w walce z niedosłuchem

Dlaczego granie na instrumentach łagodzi problemy ze słuchem i jak czerpać radość z muzyki pomimo aparatu słuchowego

Granie na instrumentach może pomóc w walce z niedosłuchem. Granie na instrumencie poprawia bowiem percepcję słuchową. Co więcej: nawet z aparatem słuchowym można czerpać radość ze słuchania muzyki i grania na instrumentach.

„Uważam, że muzyka sama w sobie ma właściwości lecznicze” – powiedział kiedyś amerykański piosenkarz, pianista i autor tekstów Billy Joel. I rzeczywiście, muzyka ma wiele pozytywnych skutków dla naszego zdrowia i pamięci. Jak potwierdza amerykańskie badanie, muzyka może pomóc w walce z ubytkiem słuchu. Gra na instrumencie i trening muzyczny mogą bowiem poprawić zdolność słyszenia. Okazuje się, że osoby z ubytkiem słuchu, które grają na instrumencie, lepiej odbierają dźwięki i łatwiej je zapamiętują niż osoby nieuprawiające muzyki.

Czy słuchanie muzyki może poprawić słuch?

Słuchanie jest umiejętnością aktywną. Wymaga pewnego stopnia koncentracji, uwagi, zainteresowania dźwiękami oraz skupienia.

Kto ćwiczy skupianie się na dźwiękach, może poprawić swój słuch. Szczególnie dobrze udaje się to dzięki muzyce. Ćwiczenia słuchowe mogą pomóc w rozpoznaniu, skąd pochodzą dźwięki i jak są wytwarzane. Ma to pozytywny wpływ na słuch.

Słuchanie muzyki to nie tylko przyjemność, ale może również pozytywnie wpływać na Państwa zdrowie i samopoczucie. Muzyka może bowiem między innymi poprawiać nastrój, redukować stres, łagodzić lęki, zwiększać wydajność podczas uprawiania sportu, poprawiać pamięć i słuch, łagodzić ból lub przynosić pocieszenie.

Jak można poprawić i ćwiczyć słuch?

Podobnie jak robią to nieświadomie muzycy, można regularnie ćwiczyć swój słuch. Jeśli masz zmysł muzyczny lub dobrze znasz się na muzyce, te proste, codzienne ćwiczenia mogą Ci w tym pomóc.

• Słuchanie muzyki

Podczas słuchania muzyki wyobraź sobie, w jaki sposób jest ona grana, i spróbuj rozróżnić, które akordy lub nuty pochodzą z poszczególnych instrumentów, takich jak fortepian, skrzypce czy kontrabas.

• Aktywne słuchanie

Spróbuj rozróżnić różne dźwięki w swoim otoczeniu. Zamknij w tym celu oczy. Czy potrafisz odróżnić dźwięki wysokie od niskich? Wsłuchaj się we wszystkie dźwięki, które odbierasz, i zidentyfikuj je, na przykład śpiew ptaków, kroki, odgłosy maszyn lub samochodów.

• Lokalizowanie dźwięków

Ustaw głośnik lub radio w jednej części pomieszczenia i odtwarzaj muzykę na przyjemnym dla Ciebie poziomie głośności. Następnie ustaw kolejny głośnik, radio lub inne źródło dźwięku w innym miejscu tego samego pomieszczenia. Ustaw głośność tak, aby dźwięki z obu głośników razem tworzyły głośne otoczenie. Na koniec poproś kogoś, aby odczytał na głos zdania, podczas gdy Ty poruszasz się po pomieszczeniu. Spróbuj z zamkniętymi oczami powtórzyć każde zdanie, a także rozpoznać, gdzie znajduje się ta osoba.

• Słuchanie dźwięków

Włącz radio w jednym z pomieszczeń i słuchaj go, poruszając się po domu lub mieszkaniu. Spróbuj zidentyfikować określone słowa lub instrumenty. Ćwiczenie lokalizacji i rozpoznawania dźwięków trenuje zdolność mózgu do lokalizowania i rozumienia dźwięków.

• Wykorzystaj rytm jako punkt orientacyjny

Możesz również ćwiczyć swoje wyczucie rytmu. Prostym sposobem jest na przykład wysłuchanie piosenki, a następnie próba wystukiwania rytmu perkusji.

• Śpiewaj nuty, które grasz

W tym celu potrzebujesz instrumentu, który jest prawidłowo nastrojony. Spróbuj, grając standardową gamę durową (C, D, E, F, G, A, H, C), śpiewać każdą nutę tej gamy tak dokładnie, jak to tylko możliwe. Graj po jednej nucie na raz i dostosowuj swój głos do wysokości dźwięku.

• Słuchaj różnych gatunków muzycznych

Na całym świecie istnieje ogromna różnorodność stylów muzycznych. Podczas gdy współczesna muzyka zachodnia charakteryzuje się ośmiotonową skalą, muzyka azjatycka często opiera się na pięciotonowej skali. Wsłuchaj się w te różne brzmienia.

• Po prostu wróć do muzykowania lub zacznij od nowa – zapisz się na lekcje muzyki

Nigdy nie jest za późno, aby zacząć uprawiać muzykę lub na przykład odświeżyć umiejętności gry na fortepianie z dzieciństwa. Odważ się i zapisz się na lekcje muzyki. Możesz też śpiewać w chórze lub solo. To budzi radość życia i poprawia zdolność słyszenia.

Niezależnie od tego, czy śpiewasz, grasz, czy po prostu słuchasz – muzyka to aktywność, która niezwykle stymuluje ciało i umysł, sprawia radość i wspomaga rozwój mózgu. Słuchanie muzyki i ćwiczenia z jej wykorzystaniem pomagają w pełni wykorzystać możliwości aparatów słuchowych, poprawić słuch oraz wyostrzyć rozumienie mowy w hałaśliwym otoczeniu.

Czy można słuchać muzyki przy użyciu aparatów słuchowych?

Niektóre osoby noszące aparaty słuchowe rezygnują ze słuchania muzyki, ponieważ nie brzmi ona dobrze. Nie musi tak być, ponieważ aparaty słuchowe można dostosować tak, aby zapewnić przyjemność słuchania muzyki. Porozmawiaj ze swoim protetykiem słuchu o swoich preferencjach muzycznych.

Zakres częstotliwości ludzkiej mowy wynosi od 30 do 85 decybeli, co daje zakres około 50 decybeli. Muzyka ma jednak zakres ponad 100 decybeli, przy czym najważniejsze są niższe częstotliwości. Aparaty słuchowe zoptymalizowane pod kątem muzyki muszą zatem być w stanie dostosować się do sygnałów audio o dużym zakresie dynamiki bez zniekształceń oraz do szerokiego zakresu częstotliwości. Miłośnicy muzyki korzystający z aparatów słuchowych mają do wyboru różne opcje. Prawie każdy aparat słuchowy z wieloma programami można skonfigurować za pomocą ustawienia muzycznego lub zlecić jego zaprogramowanie protetykowi słuchu. Wielu producentów aparatów słuchowych oferuje również urządzenia dodatkowe, które poprawiają jakość odtwarzania dźwięku z urządzeń zewnętrznych. Jedną z najważniejszych technologii w tym zakresie jest Bluetooth, dzięki któremu muzyka jest bezprzewodowo przesyłana bezpośrednio do procesora aparatu słuchowego – bez zniekształceń i szumów tła.

Radość z muzyki dzięki implantowi słuchowemu

Radość ze słuchania muzyki po wszczepieniu implantu zazwyczaj nie pojawia się sama z siebie, lecz wymaga ukierunkowanego treningu słuchowego lub muzycznego. Wiele przykładów pokazuje jednak, że nawet muzycy z implantami słuchowymi mogą ponownie grać w orkiestrze. Liczne materiały rehabilitacyjne przeznaczone dla osób z implantami oraz specjalistów pomagają w ćwiczeniu postrzegania muzyki.

Dobrą wskazówką dla osób z implantami słuchowymi jest na przykład rozpoczęcie treningu od znanych piosenek i melodii, aby oswoić się z nowym postrzeganiem dźwięków. W przypadku dzieci zaleca się piosenki dla dzieci i proste melodie.