İşitme kaybına rağmen çocukları iyi anlayabilmek için neler yapabilirsiniz?
Sevimli minikler yavaş yavaş büyüyor, çevrelerini keşfediyorlar – ve sorularına yanıtlar arıyorlar. Ancak işitme engelli kişiler için bir çocuğun sesini anlamak genellikle zordur. Ne yapabilirsiniz? Ve işitme engelinize rağmen keşiflerine kulak verip yanıtlar verebilmeniz için çocuklar ne yapabilir?
Büyükbabalar ve büyükanneler için torunlarıyla geçirdikleri zaman son derece değerlidir. Küçükler ziyarete geldiğinde en sevdikleri yemekler hazırlanır, şeker stokları yenilenir ve birlikte yapacakları etkinlikler için fikirler geliştirilir. Ancak çocukların sesleri sadece tiz olmakla kalmaz, aynı zamanda güçsüzdür de. Klasik tiz ses kaybıolan işitme engelliler için bu ses kombinasyonunu anlamak özellikle zordur.
İşitme kaybı nedeniyle torunlarıyla kurdukları ve kendileri için çok önemli olan bu bağın zorlaşması sadece büyükanne ve büyükbabaları üzmez; çocuklar da anneanne ve dedeleriyle canlı bir iletişim kurmayı isterler. Neşeli sohbetlerin önündeki engelleri ortadan kaldırmak için, ses koçu ve kendisi de işitme cihazı kullanıcısı olan Jana Verheyen şu ipuçlarını paylaşıyor:
“Büyükannem, kulağındaki o şey de ne?”
Çocukların bu konuda hiçbir çekincesi yoktur: İşitme cihazlarına hayranlıkla bakarlar, merakla açıklamalarını dinlerler– ve sonra daha heyecan verici şeylere yönelirler. Ancak işitme cihazı kullananlar, bu cihazlarla daha yakından ilgilenmelidir. Çünkü en iyi konuşma anlaşılırlığını sağlamak için, işitme uzmanı mümkün olduğunca ayrıntılı geri bildirimlere ihtiyaç duyar.
Bunun için günlük hayatınızda işitme cihazlarınızı aktif olarak dinleyerek geçirin, bol bol sohbet edin – torunlarınızla da – ve işitme uzmanınıza, eskisine göre neleri daha iyi anladığınızı ve hangi kelimeler veya harflerde hâlâ zorlandığınızı bildirin. Beyin, zamanla başlangıçta bazen rahatsız edici gelen ses seviyesine alışır. Tabii ki, örneğin torunlarınızla birlikte düzenli olarak pratik yaparsanız.
“Büyükanne? – Ne zaman hayvanat bahçesine gideceğiz?”Ancak hiçbir işitme cihazı insan kulağının yerinitam olarak alamaz. Dolayısıyla, büyükanne ve büyükbaba artık iyi duyamıyorsa ve teknoloji de sınırlarına ulaşmışsa, bu konu açıkça konuşulmalıdır. Torunlar, başarılı bir sohbet için tam olarak ne yapabileceklerini anladıkları anda, bunu uygulamak genellikle sorun olmaz. Büyük anne ve büyük babalarının kendilerini anladığında yararlı yanıtlar alabileceklerini çabucak fark ederler. Aşağıdaki üç nokta bu konuda size yardımcı olabilir:
- İşitme sorunu olmayanların aksine, işitme engelli kişiler konuşmacıyı anlamak için dikkatlerini ona yöneltmek zorundadır. Dolayısıyla, çocukların önceden adınızı seslenip, siz “tamamen dinlemeye” hazır olana kadar beklemeleri çok yardımcı olur.
- Çocuklar genellikle konuştukları şeye bakarlar. Onlara bunun yerine doğrudan size bakmaları gerektiğini açıklayın. Böylece ses açısından daha az kayıp olur.
- Çocuklar yüksek sesle konuşmayı pek beceremeyebilirler, ancak oldukça net konuşabilirler. Onlardan telaffuza daha fazla dikkat etmelerini isteyin.
Çoğu çocuk bu beklentilere şaşırtıcı derecede iyi uyum sağlayabilir – ancak ara sıra hatırlatılmaya ihtiyaç duyarlar. Her şeyden önce ise büyükbabaları ve büyükanneleriyle sohbet etmekten büyük keyif alırlar!
Jana Verheyen, Hamburg’da işitme engelli kişileredanışmanlık ve koçluk hizmeti vermektedir. İşitme engelli kişilerin ülke genelinde işitme durumlarıyla aktif olarak ilgilenmelerine destek olmak amacıyla, bütüncül bir işitme eğitimi programıgeliştirmiştir. Bu konuda daha fazla bilgiyi burada bulabilirsiniz.
