Neden bazı insanlar diğerlerinden daha iyi duyar?
Yarasaların, köpeklerin, kedilerin ve yunusların insanlardan daha iyi duyabildikleri pek çok kişi tarafından bilinir. Peki, diğerlerinden daha iyi duyabilen insanlar da var mı?
Kadınlar erkeklerden daha iyi mi duyar, yoksa erkeklerimiz sadece bizi dinlemek istemiyor mu?
Bir erkeğin şöyle dediğini duymak hiç de nadir değildir: “Karımın kulakları süperdir. Telefonda sinirlenip gözlerimi devirdiğimde bile bunu duyar. Ve en önemlisi, o anda ne düşündüğümü de anlar. Hatta ahize kapalıyken bile.” Tipik bir klişe, ama yine de doğru. Kadınlar gerçekten erkeklerden daha iyi duyar, çünkü işitme yetenekleri daha yavaş azalır. Bunun nedeni basit: kadınlık hormonları işitme yeteneğine iyi gelir. Örneğin, östrojen hormonu kulaktaki reseptörleri korur. Ancak sevgili erkekler, umutsuzluğa kapılmayın – gürültülü ortamlarda ise sizler daha iyi konsantre olup tek bir sese odaklanabiliyorsunuz. Kadınlar ise, tam tersi düşünülse de, nispeten daha kolay dikkatleri dağılır.
İyi işitme yaşa bağlıdır
İşitme testleri, yaklaşık 50 ila 60 yaşları arasında işitme yeteneğimizin belirgin bir neden olmaksızın önemli ölçüde azaldığını ortaya koymuştur. Genellikle bu süreç oldukça yavaş ilerler ve ilk olarak tiz sesleri etkiler. Dolayısıyla, büyükbabanız kapı zilini sürekli duymuyorsa, bunu muhtemelen kasten yapmıyor. Buna ek olarak, zaman zaman kulak çınlaması gibi rahatsız edici sesler ortaya çıkabilir ya da yaşlı insanlar gürültülü ortamlarda konuşmaları takip etmekte zorluk çekebilir.
Yaşlılık kaynaklı işitme kaybından sorumlu olanlar, duyu hücrelerini barındıran iç kulak, işitme siniri ve sinyalleri işleyen belirli beyin bölgeleridir. Tabii ki bu, hastalıksal bir nedenin dışlandığı varsayımıyla geçerlidir.
Yaşlılık kaynaklı işitme kaybı, çoğu zaman hastalar tarafından fark edilmez. Ancak aileleri ve arkadaşları bu konuyu gündeme getirdiğinde, bir sorun olduğunu fark ederler.
Kör insanlar daha iyi duyar
Andrea Bocelli ve Stevie Wonder – olağanüstü müzikal başarıları olan iki olağanüstü sanatçı. Peki, görme engelliler gerçekten daha iyi duyar mı? Görme yetisinin kaybı, diğer duyuların keskinleşmesine yol açar. Kanada’da yapılan bir araştırma, görme engellilerin çevresindeki sesleri daha ayrıntılı algıladıklarını, seslerin geldiği yeri daha iyi belirleyebildiklerini ve ses frekanslarını daha iyi ayırt edebildiklerini göstermiştir. Bu sadece ilginç değil, aynı zamanda mantıklıdır; çünkü görme engelliler birçok durumda tamamen kulaklarına güvenmek zorundadır ve bu nedenle gelişmiş bir işitme duyusuna daha da fazla ihtiyaç duyarlar.
İyi bir işitme yeteneği geliştirilebilir
Magdeburg Üniversitesi ile Hannover’daki iki yükseköğretim kurumunun ortaklaşa yürüttüğü bir araştırma, orkestra şeflerinin diğer insanlara kıyasla çok daha iyi bir uzamsal işitme yeteneğine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bunun nedeni, görünüşe göre mesleki gereklilikler nedeniyle orkestra ile yapılan yoğun antrenmanlardır. Orkestra şefleri için geçerli olan bu durum, “sıradan insanlar” için de geçerlidir. İşitsel deneyimler beyin süreçlerini harekete geçirir. Bunun tersi olarak, belirli işitsel alanlar artık algılanmadığında beyin bu alanları değerlendirme yeteneğini kaybedebilir. Kulağa ulaşan ses dalgaları sinyallere dönüştürülür; bu sinyaller özel sinir yolları aracılığıyla beynin işitme merkezine ulaşır ve orada analiz edilip yorumlanır. Bu süreçler, inanılmaz derecede karmaşık olmaları nedeniyle henüz ayrıntılı olarak araştırılmamıştır.
Farklı insanların işitme davranışlarında gerçekten farklılıklar olduğu sonucuna varıyoruz. Burada sadece yaş ve cinsiyet değil, mesleğin de önemli bir rol oynayabileceği görülmektedir. Kendi işitme yeteneğinizden şüphe duyuyorsanız veya eksiklikler fark ediyorsanız, en iyisi bölgenizdeki bir işitme uzmanı veya KBB doktoruna danışın.
İlk değerlendirme için çevrimiçi işitme testimizi de kullanabilirsiniz.
