Bebekler ilk aylarda ana dillerini öğrenirler
Bebekler doğumdan sonra durumları ve olayları öncelikle sesleri duyarak sınıflandırırlar; çünkü dil anlama yeteneği ancak yavaş yavaş gelişir. Bebekler konuşmanın içeriğini henüz anlamasalar da, ses tonundan annelerinin veya babalarının o anda komik bir şey anlattığını fark ederler ya da tanıdık sesin tınısıyla sakinleşirler. Konstanz Üniversitesi’ndeki bir araştırma grubu, bebeklerin ilk aylarda bile birçok dil sesini ayırt edebildiklerini ortaya koydu.
Genç ebeveynler için, çocuklarının onlara ilk kez “anne” veya “baba” diye seslendiği an kadar güzel bir şey neredeyse yoktur. Ancak Konstanz Üniversitesi Bebek Dil Laboratuvarı’ndaki bir araştırma grubunun ortaya koyduğu gibi, o ana kadar bebekler zaten pek çok şey öğrenmiş olurlar. Dilbilim Bölümü’nden Profesör Bettina Braun’un liderliğindeki bilim insanları, laboratuvarın 2007’deki kuruluşundan bu yana 1.000’den fazla çocuğu gözlemlemişlerdir. Araştırmacılar, bebeklerin yaşamlarının ilk aylarında bile dünyadaki tüm dillerin yaklaşık 800 sesinin çoğunu ayırt edebildikleri sonucuna varmışlardır. Birkaç ay sonra ise ana dillerinde önemli olan seslere odaklanmaya başlarlar. Örneğin Japon bebekler, “l” ve “r” seslerinin kendileri için belirleyici olmadığını fark eder ve artık aradaki farkı algılamazlar. Daha sonra çocuklar, birbiriyle bağlantılı sesleri kelime olarak algılamaya başlarlar. Bu süreçte, ana dillerinin ritmini, vurgularını ve cümle melodilerini zaten bilmeleri onlara yardımcı olur. Bu nedenle, ebeveynlerin çocuklarla konuştukları dilde hangi dil melodileri ve vurgu kalıplarının yer aldığı büyük önem taşır.
Sadece duyanlar konuşmayı öğrenebilir
Tüm bu önemli gözlemlerin temelinde iyi bir işitme yatar. Bu nedenle, dil edinimi açısından ebeveynlerin en başından itibaren çocuklarının işitme yeteneğine dikkat etmeleri hayati önem taşır. Bunun bir parçası olarak, dil edinimini geciktirmeden önce olası işitme sorunlarının tespit edilip tedavi edilebilmesi için, doğumdan sonraki ilk günlerde yenidoğan işitme taraması yaptırmaları gerekir. Bebekler henüz hiçbir şey duymadıklarını veya kötü duyduklarını kendileri ifade edemedikleri için, örneğin ebeveynler bebekle konuştuklarında bebeğin kendilerine dönmediğini fark ettiklerinde, ebeveynlerin daha fazla dikkatli olmaları gerekir. Özellikle küçük çocuklarda, işitme kaybının sadece işitme cihazlarıylagiderilmemesi de çok önemlidir. Konuşma terapisi, işitme engelli çocuklara ve ebeveynlerine ek destek sağlar ve sağlıklı bir dil gelişimine katkıda bulunur.
Çocuğunuzun işitme sorunları olduğundan mı şüpheleniyorsunuz? Burada, işitme kaybınıerken aşamada nasıl fark edebileceğiniz, bu konuda neler yapabileceğiniz ve nereden yardım alabileceğinizle ilgili tüm önemli bilgileri bir araya getirdik.