Czy w ruchu ulicznym słyszy Pan/Pani samochody, a także cichsze samochody elektryczne, rowery lub skutery elektryczne? Czy niezawodnie rozpoznaje Pan/Pani sygnały ostrzegawcze, takie jak klakson, dzwonek rowerowy czy syrena, i potrafi Pan/Pani zlokalizować ich źródło w przestrzeni? Szczególnie teraz, jesienią, dobry słuch ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa na drodze. W ciemności, mgle, podczas opadów śniegu lub gdy szyby i okulary są zaparowane, nasze oczy często nie zapewniają już pełnej widoczności. Wtedy to nasze uszy przejmują rolę orientacji, abyśmy mogli odpowiednio zareagować. Stan własnego słuchu można rzetelnie sprawdzić podczas badania słuchu u laryngologa lub protetyka słuchu.
Bezpieczeństwo w ruchu drogowym dzięki dobremu słyszeniu
Ludzie czują się pewniej i poruszają się bezpieczniej, gdy mogą polegać na swoich zmysłach. Szczególnie słuch i wzrok doskonale się w tym uzupełniają. W warunkach słabej widoczności, takich jak obecnie jesienią i zimą, coraz większe znaczenie ma słuch. Dźwięki muszą być słyszane nie tylko niezawodnie, ale także w sposób przestrzenny. Zmysł słuchu nie służy bowiem wyłącznie rozumieniu mowy – słyszenie przestrzenne ma również zasadnicze znaczenie dla orientacji i bezpieczeństwa. A to działa bez zarzutu tylko wtedy, gdy oba uszy są sprawne.
Jak działa słyszenie przestrzenne?
Słyszenie przestrzenne – zwane również słyszeniem kierunkowym – to zdolność do rozpoznawania kierunku, z którego dochodzą sygnały akustyczne. Jest to możliwe dzięki obu uszom, które – w przeciwieństwie do źródła dźwięku – nie znajdują się w tym samym miejscu. Ich rozmieszczenie i odległość między sobą sprawiają, że fale dźwiękowe docierają do obu uszu z minimalnym opóźnieniem w zależności od kierunku. Dźwięk dociera do lewego i prawego ucha z minimalną różnicą czasową. Na tej podstawie nasz mózg oblicza, pod jakim kątem względem głowy fale dźwiękowe dotarły do uszu, lokalizuje źródło dźwięku i umożliwia słyszenie przestrzenne. Dzięki temu w sytuacji zagrożenia możemy odruchowo spojrzeć we właściwym kierunku i uchylić się przed niebezpieczeństwem.
Fale dźwiękowe docierają nie tylko do kanału słuchowego, ale uderzają w głowę z każdej strony i przepływają przez nią. W przypadku ucha zwróconego w stronę dźwięku pokonują one krótką drogę przez tkanki. Natomiast po stronie odwróconej od źródła dźwięku fale dźwiękowe muszą pokonać dłuższą drogę przez skórę, mięśnie i kości, zanim dotrą do wrażliwych na dźwięki obszarów ucha środkowego i wewnętrznego. Gdy fale dźwiękowe napotykają przeszkody, zawsze ulegają tłumieniu. Również wysokość dźwięku, czyli częstotliwość, zmniejsza się podczas przechodzenia przez przeszkody. Przy długiej drodze przez głowę i krótkiej drodze, jaką fale dźwiękowe muszą pokonać do prawego i lewego ucha wewnętrznego, ich tłumienie jest różne. Na podstawie tych różnic w natężeniu mózg oblicza kąt padania, pod którym dźwięki docierają do uszu. Wreszcie barwa dźwięku pozwala również na interpretację kierunku w celu oszacowania lokalizacji.
Zdolność słyszenia przestrzennego może być zaburzona, jeśli jedno ucho jest dotknięte ubytkiem słuchu.
Jeśli utrata słuchu dotyczy przynajmniej jednego ucha, ma to również wpływ na zdolność słyszenia przestrzennego. W zależności od rodzaju i stopnia ubytku słuchu obserwuje się mniej lub bardziej wyraźne upośledzenie postrzegania dźwięku przestrzennego. Gdy ubytek słuchu jest korygowany za pomocą aparatów słuchowych, sytuacja w zakresie słyszenia przestrzennego znacznie się poprawia. Wynika to z faktu, że wiele nowoczesnych aparatów słuchowych posiada wbudowaną, niezawodną funkcję słyszenia przestrzennego. Za pomocą kilku mikrofonów urządzenia te określają, z jakiego kierunku sygnał dźwiękowy dociera do ucha, i wzmacniają odpowiednie częstotliwości. Który aparat słuchowy najlepiej nadaje się do danego rodzaju ubytku słuchu, osoby dotknięte tym problemem dowiedzą się podczas konsultacji u protetyka słuchu.
Na wszelki wypadek przed badaniem słuchu
Wiele osób żyje z tymi ograniczeniami, z czasem się do nich przyzwyczaja i uważa, że ich słuch jest lepszy, niż jest w rzeczywistości. Jesień to idealny czas na badanie słuchu. Szczególnie osoby powyżej 50. roku życia powinny regularnie badać swój słuch. Od tego wieku nasz słuch może bowiem zacząć słabnąć. Od 50. roku życia pojawia się tzw. utrata słuchu związana z wiekiem. Często nie jest ona wykrywana na czas, jednak zazwyczaj można ją skutecznie leczyć za pomocą aparatów słuchowych lub implantów. Jeśli schorzenie to pozostaje nieleczone, ludzie przyzwyczajają się do utraty słuchu i nie dostrzegają jej już bezpośrednio. Według najnowszych badań brak odpowiedniej opieki może prowadzić do powikłań, a także zwiększa ryzyko upadków. Oprócz dobrego obuwia z antypoślizgową podeszwą i, w razie potrzeby, lasek, to właśnie słuch zapewnia bezpieczeństwo podczas codziennych czynności lub spacerów.
A propos: badanie słuchu jest zazwyczaj bezpłatne, nie trwa długo, a wynik poznają Państwo od razu. Ewentualne zaburzenia słuchu – czy to w jednym, czy w obu uszach – są w ten sposób wykrywane wcześnie i można je skutecznie skompensować poprzez dopasowanie nowoczesnych aparatów słuchowych. Dbaj o bezpieczeństwo w ruchu drogowym – dzięki dobremu słuchowi i aparatom słuchowym.
Zobacz, jak działa dobry słuch
Utrata słuchu – proste wyjaśnienie
Porady i wskazówki dotyczące ubytku słuchu – odcinek 1: Otwarta rozmowa o ubytku słuchu
Porady i wskazówki dotyczące ubytku słuchu – odcinek 2: Jakie możliwości ma cewka telefoniczna
Seria filmów zapowiadających: porady i wskazówki dotyczące utraty słuchu
Porady i wskazówki dotyczące ubytku słuchu – odcinek 3: Poprawa akustyki pomieszczenia
Porady i wskazówki dotyczące ubytku słuchu – odcinek 4: Mów, czego potrzebujesz
Porady i wskazówki dotyczące ubytku słuchu – odcinek 5: Napisy do wszystkich filmów
Jak nauczyć się prawidłowego słuchania?
Ochrona słuchu dla muzyków
