İşitme bozukluğunun zihinsel ve bedensel sağlık üzerindeki etkileri
Sayın Dr. Rudolph, 20 yıl boyunca Bad Salzig’deki Mittelrhein-Klinik’in tıbbi direktörlüğünü yaptınız; burası psikosomatik rehabilitasyon alanında uzmanlaşmış bir kliniktir. Bu yılın Ocak ayında kendi işinizi kurdunuz ve Ren Nehri kıyısındaki Boppard’da davranış terapisi üzerine kendi muayenehanenizi açarak tıbbi psikoterapist olarak çalışmaya başladınız. Muayenehanenizde hangi alanlara ağırlık veriyorsunuz?
Dr. Matthias Rudolph: Uzmanlık alanlarım arasında yetişkinlikte DEHB, post-Kovid sendromunda psikoterapi, tükenmişlik, stres ve depresyon yer almaktadır. Bunun yanı sıra, özellikle kronik işitme kaybı ve kulak çınlaması sorunu yaşayan kişilerin yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olmak istiyorum.
İşitme bozukluğu ruh sağlığını nasıl etkileyebilir?
Dr. Matthias Rudolph: Şu sözü mutlaka duymuşsunuzdur: “Görmemek bizi nesnelerden, duymamak ise insanlardan ayırır!” Bu tam da durumu özetliyor. İnsanlar sosyal varlıklardır; ruh sağlığımız ve sosyal entegrasyonumuz için diğer insanlarla iyi bir etkileşime ihtiyaç duyarız. İşitme bozukluğunun sorunu da budur. Çünkü bu durum sıklıkla sosyal geri çekilmeye, dolayısıyla da yalnızlık ve depresyona yol açar.
Bununla birlikte hangi fiziksel şikayetler ve ruhsal düzeydeki bozukluklar ortaya çıkabilir?
Dr. Matthias Rudolph: Fiziksel düzeyde birçok hasta baş ağrısı, sindirim sorunları ve uyku bozukluklarından şikayet eder. Ruhsal düzeyde ise konsantrasyon ve dikkat konusunda kısıtlamalar görülür; ancak çoğu zaman moral bozukluğu da hakimdir; hastalar yorgun ve halsizdir. Yaşam kalitesi düşer.
Peki, işitme kaybı ruh sağlığını bozabilir mi?
Dr. Matthias Rudolph: Kesinlikle! Sosyal geri çekilme ve sosyal ilişkilerin yitirilmesi yoluyla. Depresyon ve anksiyete bozuklukları ortaya çıkabilir. Tedavi edilmeyen işitme kaybı olan ve depresyonları o kadar şiddetliydi ki, hayatlarına son vermek isteyen kişilerle karşılaştım.*
Modern işitme cihazlarıyla işitme kaybının tedavisi
Modern işitme cihazları bu konuda ne gibi bir etki yaratabilir?
Dr. Matthias Rudolph: İşitme cihazları, temel sorun olan işitsel anlama üzerinde etki eder. Bu bakımdan, benim için tedavinin çok önemli bir parçasıdırlar; çünkü kötü işitme, işitme stresi ve sosyal geri çekilme arasındaki bu kısır döngüyü çok etkili bir şekilde kırarlar.
Başarılı bir tedavi, özel hayat ve iş hayatı üzerinde nasıl bir etki yaratır?
Dr. Matthias Rudolph: Bir yandan işitme yeteneğindeki iyileşme sayesinde, bu da sosyal entegrasyonu teşvik eder. Öte yandan ruh hali düzelir, hastalar yeniden daha fazla motivasyon kazanır. Bu durum elbette özel hayata da yansır. Arkadaşlar ve tanıdıklarla daha sık bir araya gelinir, tekrar dışarı çıkılır, sinemaya ya da tiyatroya gidilir. Ayrıca iş hayatına yeniden katılabilir ve entegre olabilirsiniz.
Tedavi alanlarınız arasında kronik kulak çınlaması da yer alıyor ve ayrıca Alman Kulak Çınlaması Birliği’nin (DTL) üyesisiniz. Sizi bu hastalığa odaklanmaya ve bu konuda çalışmaya iten nedir?
Dr. Matthias Rudolph: Bu, üniversite yıllarıma kadar uzanıyor. O zamanlar çok yakın bir arkadaşım, işitme kaybıyla birlikte çok şiddetli bir kulak çınlaması sorunu yaşıyordu. O dönemde kimse ona bunun ne olduğunu ve ne yapabileceğini söyleyememişti. Çok çaresizdi ve ben de ona yardım edemedim.
Sonra ilk iş seyahatimde Hans ve Elke Knör çiftini tanıdım ve onlara hayran kaldım. Onlar DTL’nin kurucu üyeleriydi ve ben çok heyecanlandım. Bir yandan sağlık alanında kendi kendine yardımın sunduğu imkânlardan, diğer yandan da kronik kulak çınlaması durumunda yapılabileceklerin çokluğundan. O zamanlar, kulak çınlaması sorunu yaşayan insanlar için çaba göstereceğime yemin ettim ve bu sözümü bugüne kadar tuttum.
Alman Tinnitus Birliği, bilimsel bir kılavuzun uygulanmasını ve özellikle bir destek grubuna katılmayı önermektedir. Aynı durumu yaşayan kişilerle fikir alışverişinde bulunmak, özellikle hastalığın başlangıç aşamasında yardımcı olur. Kişi, yalnız olmadığını hisseder ve diğer grup üyelerinin kendisini fazla söze gerek kalmadan anladığını fark eder.
Kulak Çınlamasında İşitme Cihazı Tedavisi
Kulak çınlaması sorunu yaşayan insanlar özellikle neyden muzdariptir?
Dr. Matthias Rudolph: Deneyimlerime göre, kontrolü kaybetmek özellikle zor bir durumdur. Çünkü bu kulak çınlaması 24 saat, 7 gün boyunca devam eder ve hastalar buna karşı hiçbir şey yapamayacaklarını düşünürler. Bu çaresizlik hissi – sessizliğin yitirilmesinin yanı sıra, insanlar en çok bundan muzdariptir.
Kulak çınlamasında işitme cihazı kullanımı ne gibi bir rol oynar?
Dr. Matthias Rudolph: Bilimsel kılavuzlardan bildiğimiz üzere, kronik kulak çınlamasının vakalarının yüzde 80 ila 90’unda – genellikle fark edilmeyen – bir işitme kaybı yatar. Bu nedenle, kulak çınlaması durumunda kaliteli işitme cihazlarıyla tedavi, tüm tedavinin en önemli unsurudur. Böylece, “işitme beyni” olarak adlandırılan bölgeye daha fazla ses ulaşır ve kulak çınlaması neredeyse otomatik olarak arka plana çekilir. Ayrıca, işitme stresi, yani işitme kaybını telafi etmek veya üstesinden gelmek için harcanan sürekli çaba da azalır. Bu sayede, kulak çınlamasından kaynaklanan sıkıntı genellikle azalır.
Kulak çınlaması durumunda işitme cihazı kullanımının semptomları hafifletip hafifletmeyeceğini nasıl anlayabilirsiniz?
Dr. Matthias Rudolph: Benim uygulamamda, işitme testi yapılmadan kronik kulak çınlaması için davranış terapisi uygulanmaz. Bu test sayesinde genellikle bir işitme bozukluğu olup olmadığını ve kulak çınlaması durumunda işitme cihazı kullanımının yararlı olup olmayacağını tespit edebilirim. Kronik kulak çınlamasında, yardımcı cihaz kataloğunda belirtilen kriterler henüz karşılanmamış olsa bile bir işitme cihazı kullanımı yararlı olabilir. Bu durumda her zaman bir tedavi denemesi yapılması gerekir.
Tinnitus hastalarında işitme cihazı tedavisiyle durumlarının iyileştiği başarılı hasta vakalarından örnekler verebilir misiniz?
Dr. Matthias Rudolph: Aslında bunun olmadan halledilebildiği bir örnek aklıma gelmiyor. Ancak işitme cihazı tedavisi öncesinde, bunun gözlük takmak kadar kolay bir şey olmadığını açıkça belirtmek önemlidir. Bir işitme cihazının ayarlanması, birkaç ay sürebilen bir süreçtir. Yeni depresyon ve hayal kırıklıklarını önlemek için hastaları buna hazırlamak gerekir. Güvenilir bir işitme cihazı uzmanına gitmek özellikle önemlidir.
Röportaj için çok teşekkür ederiz!
