“Koklear implantlar sayesinde müziği yeniden keşfettim”
Şarkıcı ve müzik öğretmeni olan Laura Korhonen, birkaç yıl içinde her iki kulağındaki işitme yetisini kaybetti – ve işitme yetisiyle birlikte müziği de. İki koklear implant sayesinde artık kendi folk grubuyla sahneye çıkıyor ve hatta CD kayıtları bile yapıyor.
Finlandiya doğumlu Laura Korhonen’in hayatında müzik her zaman önemli bir rol oynamıştır. Koklear implant (CI) kullanan şarkıcı ve müzik öğretmeni, çocukken kantele (bir Fin halk enstrümanı), keman ve piyano çalmayı öğrenmiştir. Daha sonra Helsinki’de Pop/Jazz Konservatuarı’nda, Sibelius Akademisi’nde ve Metropolia Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nde şan eğitimi aldı; ayrıca Helsinki Üniversitesi’nde müzik bilimi okudu.
Şarkıcı ve müzik öğretmeni, 2013 yılında Viyana Konservatuarı’nda caz şarkıcılığı eğitimini başarıyla tamamladı. Ancak Laura Korhonen, birkaç yıl boyunca müzik hayallerini gerçekleştiremedi: Bu zorlu dönemi, her iki kulağında da işitme kaybına yol açan sayısız ani işitme kaybı olayları damgaladı.
Ani işitme kaybı
“İşitme implantlarını taktırmadan önce çok fazla müzik yapardım – müzik gerçekten hayatımdı,” diyor işitme implantı (CI) kullanan şarkıcı ve müzik öğretmeni Laura Korhonen. Ancak 2010 yılında sol kulağında birdenbire işitme kaybı yaşadı. 2018’de ise aniden sağ kulağındaki işitme yetisini de kaybetti. O dönemde neredeyse hiçbir şey duyamıyordu. “Koklear implantları taktırmadan önce, o dönemde müziği hiç duyamıyordum ve hiç tadını çıkaramıyordum,” diye açıklıyor.
Koklear implant nasıl çalışır?
Koklear implant (CI), ağır ila çok ağır derecede işitme kaybı olan kişilerin sesleri algılamasını sağlayan elektronik bir işitme cihazıdır. Sesi yalnızca güçlendiren işitme cihazlarının aksine, bir CI, işitme sinirini doğrudan elektriksel olarak uyararak hasar görmüş iç kulağın işlevini üstlenir:
- Ses kaydı: Harici bir mikrofon ortam seslerini yakalar.
- Sinyal işleme: Konuşma işlemcisi, kaydedilen ses sinyallerini filtreler ve dijitalleştirir.
- İletim: Dijitalleştirilen sinyaller, bir verici bobin aracılığıyla deri altına implante edilmiş alıcı modüle kablosuz olarak gönderilir.
- Uyarma: İmplant, sinyalleri elektriksel impulslara dönüştürür ve bunları kokleaya yerleştirilmiş bir elektrot taşıyıcısına iletir.
- Sinir uyarımı: Elektrotlar, işitme sinirini hedefli bir şekilde uyarır; işitme siniri ise bu impulsları beyne iletir ve burada sesler ve gürültüler olarak yorumlanır.
Böylelikle, iç kulak ciddi şekilde hasar görmüş olsa bile, hastalar sesleri ve dili yeniden algılayabilirler. Dış bileşenler (mikrofon ve konuşma işlemcisi) ile iç bileşenlerin (implant ve elektrotlar) birleşimi, işitme organıyla doğrudan iletişim kurulmasını sağlar.
Koklear implantlar sayesinde yeni imkânlar
Şarkıcı ve müzik öğretmeni, işitme yetisi o kadar çok azaldığında hemen bilgi topladı. Koklear implant taktırmak istediği kısa sürede belli oldu. En büyük hedefi, yeniden iletişim kurabilmek ve belki de tekrar müzik yapabilmekti.
Uygun bir koklear implant sayesinde ses deneyimleri yeniden ulaşılabilir halegelebilir: tanıdık melodileri dinlemek ya da bir enstrüman çalmayı öğrenmek gibi. Böylece doğru işitme implantı ile çok çeşitli imkânlar ortaya çıkar.
“Koklear implantlar hayatımı tamamen değiştirdi. İşitme implantları olmasaydı, artık bir şarkıcı ve müzik öğretmeni olamazdım. Koklear implantlar sayesinde müziğe yeniden kavuştum,” diyor Laura Korhonen.
Her gün daha da iyileşen ses deneyimi
Finlandiyalı kadın kırsalda yaşıyor ve boş zamanlarının çoğunu doğada geçiriyor. Yürüyüşe çıkmayı seviyor ve yazın yüzmeye de gidiyor. Boş zamanlarında ayrıca okumayı seviyor, artık tekrar düzenli olarak şehirdeki konserlere veya müzelere gidiyor ya da tiyatroya gidiyor. Çünkü kültür ve insanlarla iletişim kurmak onun için çok önemli.
Koklear implantlar sayesinde şarkıcı ve müzik öğretmeni tüm bunları yeniden tam anlamıyla tadını çıkarabiliyor. Artık müziği sadece tanıyabiliyor olmakla kalmıyor, seslerin ince ayrıntılarını ve nüanslarını da giderek daha iyi duyabiliyor. Zaten iyi duyabilmesine rağmen, koklear implantla duymayı öğrenmeye devam ediyor; bu sayede müzik ona her hafta, her gün biraz daha güzel geliyor. “Koklear implantlar olmasaydı artık şarkı söyleyemezdim, müzik öğretmeni de olamazdım ve bir kariyerim de olmazdı,” diyor Laura Korhonen emin bir şekilde.
İşitmeyi yeniden öğrenmek
Müzik öğretmeni olarak yaptığı çalışmanın yanı sıra, artık “Satuo” adlı grubuyla Avusturya’da düzenli olarak turneye çıkıyor ve dinleyicileri ile hayranlarını büyülemektedir. Hayatı boyunca pek çok konser vermiş olmasına rağmen, koklea implantlarıyla verdiği ilk konserlerde biraz tedirgindi: “Yeniden bir acemi gibiydim, duymayı ve müziği dinlemeyi tamamen yeniden öğrenmem gerekiyordu,” diyor. “Bu yüzden eskisinden daha gergindim.”
Ancak yine de şarkı söyleyebildiği ve sahnede görülebildiği için çok minnettar olduğunu belirtiyor. “Bu bir mucize, bunu gerçekten hiç beklemiyordum,” diyor Laura Korhonen sevinçle. Müzik, koklear implantı olan şarkıcı ve müzik öğretmeninin hayatını daha zengin ve güzel kılıyor. Müzik yapmayı seven herkese tavsiyesi ise şöyle: “Kendinizi bırakın, müziğintadını çıkarın ve bir şeyi doğru ya da yanlış yapıp yapmadığınızı fazla düşünmeyin.”
Koklear implantla başarılı bir işitme için takip tedavisi hayati önem taşır: Hastaların motivasyonu, işitme yeteneğini geliştiren yoğun işitme egzersizlerini tamamlar. Takip tedavisi, rehabilitasyon ve işitme eğitiminin nasıl en iyi sonuçlara ulaştırdığını öğrenmek ister misiniz? O halde “Koklear İmplantla İşitmenin Mucizesi” başlıklı yazımızı okuyun.
