Tak, jeśli jedno lub oboje rodziców ma ubytek słuchu, może on być dziedziczny. Mutacja genetyczna obecna od urodzenia wpływa na rozwój i funkcjonowanie uszu. Dlatego też mówi się o utracie słuchu o podłożu genetycznym. Szczególnie u dzieci jest to często przyczyną niedosłuchu. Osoby dotknięte tym problemem powinny koniecznie poddać swoje dzieci badaniu słuchu u lekarza lub protetyka słuchu.

Wiele rodzajów utraty słuchu ma podłoże dziedziczne. Mutacja genetyczna obecna od urodzenia wpływa na rozwój i funkcjonowanie ucha. Dlatego też mówi się o utracie słuchu o podłożu genetycznym. Szczególnie u dzieci jest to często przyczyną niedosłuchu.

Jeśli Państwo lub Państwa partner cierpicie na niedosłuch, powinniście koniecznie poddać dziecko badaniu u laryngologa – wykraczającemu poza standardowe badania przesiewowe słuchu u noworodków i małych dzieci – w celu oceny funkcjonowania jego zmysłu słuchu. Zarówno ojciec, jak i matka przekazują bowiem swoim dzieciom 23 chromosomy. Są one składnikami złożonych komórek, w których zapisana jest informacja genetyczna. Kromosom zawiera kwas dezoksyrybonukleinowy (DNA), w którym zakodowane są geny, a także różne białka. W każdej komórce ludzkiej znajduje się 46 chromosomów, a zatem dwie kopie planu budowy życia.

Ryzyko odziedziczenia np. utraty słuchu zależy od tego, czy ewentualna mutacja w genie jest dominująca, czy recesywna. Mutacja dominująca powoduje utratę słuchu, nawet jeśli uszkodzona jest tylko jedna z dwóch kopii genu odziedziczonych po rodzicach. Mutacje recesywne ujawniają się tylko wtedy, gdy obie kopie zawierają błąd – czyli gdy oboje rodzice są nosicielami tej mutacji genetycznej. Takie wady genetyczne mogą wpływać na rozwój i funkcjonowanie ucha. Na przykład komórki czuciowe w uchu wewnętrznym mogą być uszkodzone i nie funkcjonować prawidłowo, co prowadzi do genetycznej utraty słuchu. Czynniki genetyczne mogą również zwiększać wrażliwość na hałas, stany zapalne i inne czynniki. Przykładami dziedzicznych postaci utraty słuchu są zespół Pendreda, zespół Ushera oraz otoskleroza.

Czy wiesz, że niemowlęta słyszą już w łonie matki? A także, że zdolność słyszenia rozwija się w pierwszych latach życia i nadal znacznie różni się od zdolności słyszenia osoby dorosłej?

Ślimak słuchowy osiąga pełny rozwój w 22.–23. tygodniu ciąży. Oznacza to, że dzieci mogą słyszeć w brzuchu matki mniej więcej od połowy ciąży. Początkowo słyszą przede wszystkim głos matki, odgłosy w jej brzuchu, krążenie krwi i bicie serca, ale także głosy rodzeństwa lub taty. Warto więc rozmawiać z płodem, dzięki czemu jeszcze przed narodzinami będzie on zaznajomiony z członkami rodziny.

W miarę postępu ciąży niemowlęta coraz wyraźniej słyszą również dźwięki otoczenia spoza brzucha, takie jak muzyka. Początkowo lepiej słyszą wysokie tony, takie jak głos matki, niż niskie. Później to się zmienia, ponieważ ściana brzucha i woda płodowa przenoszą raczej niskie tony. To dobrze dla taty, którego dziecko wtedy również słyszy. Nawiasem mówiąc, po urodzeniu wiele dzieci uspokajają właśnie te dźwięki, które słyszały już w brzuchu matki. Może to być nawet odgłos odkurzacza lub suszarki do włosów.

W trakcie ciąży słuch rozwija się organicznie w pełni i u zdrowego noworodka jest w pełni sprawny. Jednak początkowo zdolność słyszenia znacznie różni się od tej u dorosłych. Rozwija się on szczególnie w pierwszych trzech latach życia, stymulowany bodźcami słuchowymi z otoczenia. W tej tak zwanej „fazie wrażliwej” mózg intensywnie uczy się udoskonalać, wyostrzać i sensownie interpretować informacje słuchowe. W dalszym przebiegu rozwoju zdolność słyszenia ulega dalszemu udoskonaleniu, choć w znacznie wolniejszym tempie. Pełny rozwój osiąga dopiero w wieku około pięciu, sześciu lat.

Dlatego bardzo ważne jest, aby zwracać uwagę na słuch swojego dziecka, ponieważ zdolność słyszenia ma ogromny wpływ na życie oraz rozwój umiejętności społecznych i komunikacyjnych. Tylko osoba dobrze słysząca może nauczyć się mówić. Genetyczna utrata słuchu może zatem mieć fatalne konsekwencje.

Jeśli u Państwa dziecka występuje jeden lub więcej objawów niedosłuchu, należy podjąć odpowiednie działania i zgłosić się do lekarza. Najważniejsze objawy to:

• Opóźniony lub brak rozwoju mowy
• Dziecko nie reaguje, gdy się do niego zwraca
• Często prosi o powtórzenie tego, co zostało powiedziane
• Musi „szukać” dźwięków po prawej i lewej stronie, aby zlokalizować ich źródło
• Dziecko ma trudności z koncentracją na jednym głosie, gdy rozmawia kilka osób
• Chce, aby telewizor był nastawiony głośniej, niż odpowiada to pozostałym członkom rodziny
• Mówi bardzo głośno lub
• osiąga słabe wyniki w szkole.

Nieleczona dziedziczna utrata słuchu ma negatywny wpływ na edukację szkolną, naukę zawodu, perspektywy zawodowe oraz ogólną jakość życia dziecka. Dlatego prosimy: nie zwlekajcie. Przyzwyczajenie się do aparatu słuchowego powinno nastąpić jak najwcześniej, aby dziecko mogło się komunikować i integrować społecznie.

Tutaj dowiedzą się Państwo, jakie rozwiązania oferuje branża protetyki słuchu specjalnie dla dzieci.