Czy Państwa dziecko, dziecko Państwa przyjaciół lub członków rodziny jest często roztargnione lub nie potrafi się skupić? Czy ma trudności z zapamiętaniem poleceń słownych lub zadań, a także rymowanek? Czy myli podobnie brzmiące dźwięki – zarówno podczas mówienia, jak i pisania? W takim razie przyczyną tych objawów może być zaburzenie przetwarzania i percepcji słuchowej (AVWS). Dzieci dotknięte tym zaburzeniem mają ponadto trudności z zlokalizowaniem źródła dźwięku, szybko stają się niespokojne i łatwo się rozpraszają. Ponadto dzieciom tym często trudno jest pisać bezbłędnie.

Jeśli zauważysz te objawy u dzieci, koniecznie skontaktuj się z laryngologiem lub kliniką specjalizującą się w tych problemach, aby ustalić przyczynę. Podczas pierwszej wizyty u specjalisty lub w klinice należy zawsze ustalić, czy problemy młodych pacjentów i pacjentek ze słuchem mogą wynikać z przyczyn związanych z samym uchem i czy aparaty słuchowe mogłyby pomóc. Jeśli laryngolog wykluczy przyczyny związane z uchem, pacjenci powinni zgłosić się do audiologa dziecięcego – specjalisty laryngologa zajmującego się zaburzeniami słuchu – lub do specjalistycznej kliniki, aby ustalić, czy cierpią na AVWS.

W przypadku AVWS pacjenci i pacjentki mają problemy ze słuchem, mimo że ucho nie jest uszkodzone. Słaby słuch wynika z tego, że usłyszane dźwięki nie są prawidłowo przetwarzane. „Proszę sobie wyobrazić autostradę, która jest jeszcze w budowie – samochody też nie mogą się po niej poruszać. Tak samo jest z informacjami – nie docierają one do mózgu Państwa syna, ponieważ synapsy jeszcze się nie uformowały” – tak wyjaśniła mi wówczas logopeda, gdy u mojego syna zdiagnozowano AVWS – opowiada matka dotknięta tą chorobą.

Przegląd badań dotyczących częstości występowania AVWS pokazuje, że schorzenie to występuje u około dwóch do trzech procent wszystkich dzieci, przy czym chłopcy są nim dotknięci dwukrotnie częściej niż dziewczynki. Diagnozę tę można również stwierdzić u osób dorosłych – około dziesięć do dwudziestu procent wszystkich osób starszych cierpi na AVWS.

W szkole zaburzenia przetwarzania i percepcji słuchowej (AVWS) szybko powodują zmęczenie oraz trudności w nauce i koncentracji, zwłaszcza gdy w klasie panuje hałas. U wielu dzieci cierpiących na zaburzenia przetwarzania i percepcji słuchowej występują również zaburzenia czytania i pisania. Jeśli bowiem nie rozumieją one słów prawidłowo, nie potrafią ich również poprawnie zapisać.

W zależności od tego, które obszary dalszego przetwarzania informacji są szczególnie dotknięte zaburzeniem przetwarzania i percepcji, pojawiają się dodatkowe problemy. Jeśli na przykład dzieci cierpią na zaburzenie selekcji dźwięków, nie są w stanie wyodrębnić określonych informacji spośród wielu dźwięków.

Jeśli mają medyczne zaburzenie rozróżniania dźwięków, nie potrafią odróżnić od siebie podobnych dźwięków lub sylab, takich jak na przykład „po” i „bo”. „Nasz syn miał kombinację tych trudności: kiedy pisał dyktando w klasie, dwadzieścia błędów nie było rzadkością. Gdy nauczycielka języka niemieckiego siadała z nim sam na sam w spokojnym miejscu, popełniał znacznie mniej błędów” – opowiada matka ucznia szkoły podstawowej z AVWS.

Częste przestawianie dzieci w klasie – co jest często praktykowane zwłaszcza w pierwszej klasie, aby dzieci miały ze sobą kontakt i lepiej się poznały – jest bardzo niekorzystne dla dzieci z zaburzeniami przetwarzania i percepcji słuchowej i należy tego unikać. Uczniowie ci potrzebują bowiem około dwóch tygodni, aby przyzwyczaić się do nowych dźwięków otoczenia panujących przy ich miejscu. A ze względu na trudności z selekcją dźwięków śledzenie przebiegu lekcji jest dla dzieci z AVWS i tak bardzo męczące.

Chociaż zaburzeń przetwarzania i percepcji słuchowej nie da się wyleczyć medycznie, dzięki terapii pacjenci mogą nauczyć się strategii zastępczych, które pozwalają im lepiej zapamiętywać to, co usłyszeli. Szczególnie dla młodych pacjentów i pacjentek dostępne są różne programy terapeutyczne, które zazwyczaj prowadzą logopedzi, ale także terapeuci zajęciowi. Ćwiczenia te zazwyczaj dotyczą uwagi i zdolności zapamiętywania dziecka dotkniętego tym zaburzeniem. Wiele ćwiczeń stosowanych w terapii zaburzeń przetwarzania i percepcji słuchowej wykonuje się na komputerze; ćwiczą one postrzeganie określonych dźwięków.

Ponadto istnieją również możliwości leczenia za pomocą audioterapii, które dzieci powinny wykonywać – w miarę możliwości codziennie. Dzięki tym ćwiczeniom zyskują one takie same szanse rozwojowe jak zdrowe dzieci, a problemy w szkole zazwyczaj się zmniejszają. „Na szczęście nasz syn, dzięki rocznej audioterapii u logopedy i kilku minutom codziennych ćwiczeń, radzi sobie obecnie dobrze w szkole” – mówi matka dziecka.

Ponieważ terapia AVWS pozwala znacznie poprawić jakość życia, tym ważniejsze jest, aby jak najwcześniej zgłosić się do kliniki lub specjalisty. Tam można od razu uzyskać przegląd możliwych działań, a problemy można znacznie złagodzić.

Nawet jeśli Państwa dziecko cierpi na niedosłuch, nauka w szkole nie zawsze jest łatwa. 22-letnia Cindy opisuje w naszym artykule „Czas w szkole z aparatem słuchowym”, jak wyglądało jej życie w szkole podczas korzystania z aparatów słuchowych.

Więcej informacji na temat problemów ze słuchem, przyczyn medycznych, objawów oraz możliwości leczenia za pomocą aparatów słuchowych można również znaleźć na poszczególnych podstronach naszej witryny. W naszym menu głównym znajdą Państwo przegląd informacji dotyczących rodzajów aparatów słuchowych, ich kształtów oraz zalet. Stamtąd mogą Państwo przeglądać wszystkie nasze artykuły specjalistyczne i wpisy na blogu poświęcone takim tematom, jak doświadczenia związane z aparatami słuchowymi oraz wsparcie dla bliskich osób z problemami ze słuchem.