Rozpoczął się nowy rok i wielu z nas postanowiło zacząć go w zdrowym stylu. Często nie chodzi tu tylko o krótkotrwałą poprawę własnego stanu zdrowia, ale o zachowanie go jak najdłużej – zgodnie z ideą długowieczności. Kto chce starzeć się w zdrowiu, zazwyczaj w pierwszej kolejności myśli o aktywności fizycznej, odżywianiu i sprawności umysłowej, a zdrowie słuchu często pomija się na tej liście.
A przecież długowieczność i słuch są ze sobą ściśle powiązane: dobry słuch w decydujący sposób przyczynia się do utrzymania sprawności umysłowej i fizycznej, pielęgnowania kontaktów społecznych oraz jak najdłuższego samodzielnego radzenia sobie w codziennym życiu bez pomocy innych osób. W końcu między innymi nienaruszony słuch przestrzenny pomaga nam bezpiecznie poruszać się w środowisku miejskim. Przedstawiamy pięć nawyków sprzyjających długowieczności, dzięki którym zadbasz o swój słuch, a jednocześnie o całe swoje ciało.
Czym jest długowieczność?
Longevity oznacza „długowieczność”. Nie chodzi tu o maksymalną długość życia, ale o to, by jak najwięcej lat spędzić w dobrym zdrowiu fizycznym, psychicznym i społecznym.
Typowe obszary związane z długowiecznością to:
- Zdrowe odżywianie i suplementacja (uzupełnianie diety)
- Sport i aktywność fizyczna
- Dobry sen i niski poziom stresu
- Profilaktyka, np. poprzez regularne badania kontrolne
- Technologie, np. do monitorowania funkcji organizmu
- Badania nad przeciwdziałaniem starzeniu się
- Również zdrowy zmysł słuchu jest kluczowym czynnikiem wpływającym na zdrowie.
Kto dba o swój słuch, zyskuje lepszą jakość życia, ponieważ może bez ograniczeń uczestniczyć w rozmowach, spotkaniach z rodziną i przyjaciółmi itp. Osoby, które słabo słyszą, często się izolują i tracą kontakt społeczny.
Zdrowy słuch i zdrowe starzenie się idą w parze
Słuch stanowi kluczowy element naszego organizmu. Wpływa na orientację w przestrzeni, sprawność poznawczą, uwagę, równowagę i uczestnictwo w życiu społecznym – a tym samym na kluczowe czynniki wpływające na jakość życia i zdrowie psychiczne.
Wiele rytuałów związanych z długowiecznością działa tylko wtedy, gdy zmysły i świadomość ciała funkcjonują prawidłowo. Dlatego wiele rutynowych czynności związanych z długowiecznością opiera się na sprawnym słuchu i dobrym przetwarzaniu bodźców akustycznych. Z drugiej strony rytuały związane z długowiecznością, ukierunkowane na słuch, mają zazwyczaj pozytywny wpływ na cały organizm.
Dlaczego nie możemy lekceważyć naszego słuchu
Słuch jest wczesnym wskaźnikiem zdrowia fizycznego i psychicznego. Konsekwencje nieleczonego ubytku słuchu mogą mieć wiele negatywnych skutków, takich jak częste zmęczenie i brak motywacji, izolacja społeczna, samotność lub złe samopoczucie psychiczne, a nawet depresja. Ponadto badania wykazały, żeutrata słuchu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia niewydolności serca i innych chorób układu krążenia.
Inne badania (np. Lancet Commission lub Conceição Santos de Oliveira i in., 2023) wskazują ponadto, że ubytek słuchu należy do największych czynników ryzyka przyspieszonego pogorszenia funkcji poznawczych – a jednocześnie do czynników, na które najłatwiej jest wpłynąć z wyprzedzeniem.
Pięć nawyków sprzyjających długowieczności dla ciała, umysłu i słuchu
Kto dba o swój słuch, wzmacnia tym samym swoje rezerwy poznawcze, a co za tym idzie – zdolność do zachowania zdrowia psychicznego w podeszłym wieku. Dzięki poniższym pięciu prostym nawykom w łatwy sposób włączysz rytuały długowieczności do codziennego życia i zrobisz coś dobrego zarówno dla swojego słuchu, jak i dla całego organizmu:
- 5-minutowa praktyka ciszy: świadome zanurzenie się w ciszy przez pięć minut i skupienie się wyłącznie na sobie odciąża komórki słuchowe, uspokaja cały układ nerwowy i sprzyja regeneracji umysłu.
- Kontrola głośności w codziennym życiu: słuchawki, hałas uliczny, urządzenia elektryczne – jaka głośność panuje obecnie wokół Ciebie? Hałas nie tylko obciąża słuch i może go uszkodzić, ale także wprowadza cały organizm w niezdrowy stan stresu. Zwróć uwagę na to, co słyszysz, i postaraj się zmniejszyć poziom hałasu.
- Regularne badania słuchu: profesjonalne badania słuchu u protetyków słuchu lub laryngologów powinny znaleźć się na każdej liście badań kontrolnych. Są one łatwo dostępne, precyzyjne i stanowią jeden z najskuteczniejszych środków zapobiegawczych przeciwko przedwczesnemu osłabieniu funkcji poznawczych. Od 50. roku życia badanie słuchu powinno być wykonywane co dwa lata.
- Odżywianie korzystne dla naczyń krwionośnych i komórek zmysłowych: Dieta oparta na zasadach kuchni śródziemnomorskiej, bogata w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, rośliny strączkowe, ryby, orzechy i zdrowe tłuszcze, wspiera zdrowie naczyń krwionośnych, również w uchu. Dostarcza ona przeciwutleniaczy, kwasów tłuszczowych omega-3, magnezu, potasu, witamin z grupy B oraz cynku, które mogą pozytywnie wpływać na słuch.
- Ruch jest dobry dla ucha: aktywność fizyczna poprawia krążenie krwi w uchu wewnętrznym. Zaleca się: 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej tygodniowo pozytywnie wpływa na zdrowie słuchu. Szybki marsz lub jazda na rowerze poprawiają krążenie nawet w drobnych naczyniach ślimaka, zmniejszając w ten sposób ryzyko utraty słuchu związanej z wiekiem. Jeśli codziennie włączy się do harmonogramu dnia odrobinę ruchu, na przykład krótkie spacery, łatwo osiągnie się te 150 minut tygodniowo.
Szybko reagować w przypadku utraty słuchu
Jeśli zauważysz, że Twój słuch słabnie lub zdiagnozowano już u Ciebie początkową utratę słuchu, kluczowe znaczenie ma wczesna interwencja. Nie powinieneś zwlekać z tym przez kilka lat. W miarę upływu czasu coraz trudniej jest przyzwyczaić się do aparatów słuchowych oraz do dźwięków i odgłosów codziennego życia. Nowoczesne aparaty słuchowe przywracają jakość życia, ułatwiają codzienne funkcjonowanie i pomagają zachować aktywność oraz niezależność.
W ostatnim czasie wiele badań poświęcono związkowi między nieleczonym ubytkiem słuchu a pogorszeniem funkcji poznawczych, w szczególności percepcji, uwagi, pamięci oraz zdolności uczenia się i rozwiązywania problemów. Dużego zainteresowania na całym świecie doczekał się raport międzynarodowej komisji czasopisma „Lancet”, która badała potencjalny wpływ nieleczonego ubytku słuchu w średnim wieku na późniejsze ryzyko wystąpienia demencji (Livingston i in. 2020). Badanie to nie wykazało jednak związku przyczynowo-skutkowego.
Konsekwentne stosowanie nowoczesnych aparatów słuchowych w połączeniu z audioterapią zmniejsza stres, wzmacnia autonomię i trwale poprawia jakość życia w podeszłym wieku.
Zainwestuj aktywnie w zdrowe starzenie się dzięki badaniom słuchu!
Kto wcześnie dba o swój słuch, regularnie poddaje się badaniom i w razie potrzeby konsekwentnie korzysta z odpowiedniej opieki, aktywnie inwestuje w zdrowe starzenie się. Profesjonalne badanie słuchu jest w tym przypadku najważniejszym pierwszym krokiem. Szczególnie zalecane są regularne badania słuchu od około 50. roku życia, zwłaszcza dla osób często narażonych na hałas lub z obciążeniem genetycznym.
Jako eksperci w dziedzinie słuchu, protetycy słuchu i lekarze laryngolodzy mogą szybko i w prosty sposób ocenić stan Twojego słuchu oraz określić, w jaki sposób można na czas leczyć zmiany w słuchu.
Gabinetów i oddziałów w całych Niemczech można znaleźć, korzystając z wyszukiwarki protetyków słuchu lub lekarzy laryngologów na stronie Ihr-Hoergeraet.de.
Długowieczność to trend, który się utrzymuje. Oprócz sportu i odżywiania ważną rolę odgrywa zdrowy zmysł słuchu. Stan naszego słuchu może wpływać na to, jak się starzejemy – zarówno pod względem umysłowym, jak i społecznym. Najlepiej rozpocznij rok 2026 od badania słuchu!
