Skoro więc głośność, czas trwania odtwarzania i korzystanie ze słuchawek mają wpływ na słuch, warto przyjrzeć się bliżej kwestii zdrowia słuchu współczesnych „kanapowców”.
Kiedy po pracy robi się głośno
Czy czasami po pracy czujesz się, jakby w Twoim uchu rozbrzmiewało małe kino? Podczas streamowania, grania w gry i maratonów serialowych łatwo stracić z oczu poziom głośności i czas trwania. Właśnie to może stanowić zagrożenie. Długotrwałe słuchanie muzyki przez słuchawki przy wysokim poziomie głośności zwiększa ryzyko utraty słuchu spowodowanej hałasem oraz wystąpienia szumów w uszach, takich jak np. tinnitus.
Szczególnie podstępne jest tutaj połączenie przyzwyczajenia i wygody. Podkręcasz nieco głośność, słuchasz dłużej, a słuch prawie nie ma chwili wytchnienia. Badania przeprowadzone przez BMJ Global Health i WHO pokazują ponadto, że wiele urządzeń audio może osiągać poziomy głośności, które przy dłuższym użytkowaniu uznaje się za niebezpieczne.
Czynniki ryzyka, które szczególnie często występują razem w przypadku programu „na kanapie”:
- Wysoki poziom głośności przez dłuższy czas – już od około 85 decybeli (dB) ryzyko znacznie wzrasta w przypadku długotrwałej ekspozycji
- Długie sesje bez przerw na odpoczynek dla słuchu, np. oglądanie kilku odcinków pod rząd lub wielogodzinne granie
- Korzystanie ze słuchawek w hałaśliwym otoczeniu, co często prowadzi do nieświadomego zwiększania głośności
- Dźwięk w grach, który według WHO często zbliża się do dopuszczalnych wartości granicznych i może dodatkowo zawierać dźwięki impulsowe, takie jak strzały czy eksplozje. Te dźwięki impulsowe mogą osiągać krytyczne wartości szczytowe sięgające nawet 119 decybeli.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku dzieci i młodzieży, ponieważ ich słuch jest znacznie bardziej wrażliwy, a podczas spędzania czasu przed ekranem często noszą oni słuchawki douszne.
Jaka głośność jest korzystna dla słuchu
Jaki poziom głośności jest jeszcze bezpieczny dla słuchu, a od kiedy zaczyna się strefa ryzyka? Słuch jest w stanie wytrzymać wiele w krótkim okresie, jednak wrażliwie reaguje na regularne obciążenie bez przerw. Międzynarodowe zalecenia wskazują, że nawet umiarkowana głośność może stać się problemem podczas długich sesji streamowania lub grania. Im wyższy poziom głośności, tym krótszy powinien być czas słuchania. Szczególnie w przypadku słuchawek często brakuje naturalnego sygnału ostrzegawczego, ponieważ dźwięk dociera bezpośrednio do ucha, co prowadzi do niedoceniania obciążenia słuchu.
Wskazówki dotyczące bezpiecznego słuchania w życiu codziennym
| Głośność | Przykładowe zastosowanie | Obciążenie |
|---|---|---|
| 70 dB | Spokojny wieczór z serialami przy dźwięku z głośników | Nie ma znaczenia, kiedy to nastąpi |
| 75 dB | Płynne odtwarzanie treści strumieniowych lub granie w gry | Możliwe jest kilka godzin |
| 80 dB | Słuchawki przy umiarkowanej głośności | Do kilku godzin dziennie |
| 85 dB | Głośne gry lub seriale akcji | Począwszy od tego zakresu ryzyko uszkodzenia słuchu znacznie wzrasta |
| 90 dB | Bardzo głośny dźwięk w słuchawkach | Już po około 10–15 minutach może dojść do uszkodzenia słuchu |
| 95 dB i więcej | Intensywne granie lub kino domowe | Już po kilku minutach pojawia się zwiększone ryzyko uszkodzenia słuchu |
Wartości orientacyjne pokazują, jak szybko skracają się bezpieczne czasy słuchania. Dla Państwa oznacza to:
- świadome regulowanie głośności,
- planowanie przerw oraz
- krytycznie podchodzić do dłuższych sesji.
Pięć wskazówek dotyczących zdrowego słuchania na kanapie
Jeśli lubisz oglądać treści w streamingu i grać w gry, nie martw się. Oczywiście nie musisz z tego rezygnować. Znacznie ważniejsze jest świadome podejście do głośności, sprzętu i czasu użytkowania. Skorzystaj z naszych pięciu wskazówek:
- Korzystaj
z urządzeń z ograniczeniem głośności
Korzystaj z urządzeń, które wyświetlają ostrzeżenia lub automatycznie ograniczają głośność przy wysokich poziomach. Takie funkcje pomagają uniknąć nieświadomego zwiększania głośności oraz kontrolować tygodniowe narażenie na hałas. - Stosuj
zasadę 60/60.
Powszechnie stosowana w audiologii zasada mówi, że treści audio należy odtwarzać maksymalnie przy 60 procentach maksymalnej głośności i robić przerwę najpóźniej po 60 minutach. Ta prosta zasada znacznie zmniejsza ryzyko utraty słuchu spowodowanej hałasem. - Świadome unikanie
hałasu w tle
Osoby przebywające w głośnym otoczeniu automatycznie zwiększają głośność. Korzystając z seriali lub gier w cichym otoczeniu, zmniejsza się niezbędną głośność, a tym samym obciążenie dla słuchu. - Traktuj
poważnie impulsowe dźwięki podczas grania
Dźwięki w grach często zawierają krótkie, bardzo głośne szczyty dźwiękowe. Właśnie te impulsy mogą szczególnie obciążać słuch. Obniżona głośność efektów dźwiękowych lub odpowiednio dostosowane ustawienia dźwięku zapewniają tutaj ochronę. - Rodzaj słuchawek
Słuchawkinauszne (otaczające ucho) są często łagodniejsze dla słuchu niż słuchawki douszne, ponieważ lepiej izolują od dźwięków z otoczenia i nie trzeba tak mocno zwiększać głośności muzyki.
Co rodzice mogą zrobić dla zdrowia słuchu swoich dzieci
Rodzice mają duży wpływ na to, jak bezpiecznie dzieci korzystają z serwisów streamingowych, gier i mediów cyfrowych. Jak już krótko wyjaśniliśmy, słuch dzieci jest bardziej wrażliwy na hałas, a nawyki nabyte w młodym wieku mają długotrwały wpływ na ich rozwój. Już w przypadku małych dzieci należy zwracać uwagę na kwestię ochrony słuchu. Podczas głośnych wydarzeń warto zabrać ze sobą odpowiednie środki ochrony słuchu. Ponadto warto sprawdzić, jak głośne są zabawki dzieci. W razie potrzeby można wyjąć baterie, aby zmniejszyć głośność.
Możesz wesprzeć swoje dziecko, ustalając jasne zasady dotyczące głośności i czasu użytkowania oraz aktywując na urządzeniach ograniczenia głośności dostosowane do wieku. Ważną rolę odgrywają również okresy bez słuchawek, na przykład wspólne oglądanie telewizji przez głośniki ustawione na umiarkowaną głośność. Zwracajcie również uwagę na sygnały ostrzegawcze, takie jak częste pytania, zwiększanie głośności lub szumy w uszach po korzystaniu z mediów. Regularne badania słuchu u pediatry w ramach badań profilaktycznych lub u laryngologa zapewniają bezpieczeństwo i pomagają wcześnie wykryć zmiany w słuchu. Dzięki temu rozrywka cyfrowa pozostanie dla Państwa dziecka pozytywnym doświadczeniem, nie obciążając niepotrzebnie jego słuchu.
Jeśli zauważysz, że oglądanie treści strumieniowych lub granie w gry jest przyjemne tylko przy wyższej głośności lub że słuchanie staje się coraz bardziej męczące, warto skorzystać z fachowej oceny. Dzięki naszej bezpłatnej wyszukiwarce protetyków słuchu i laryngologów znajdziesz wykwalifikowanych specjalistów w swojej okolicy. Wczesna diagnoza przyczynia się do zachowania zdrowia słuchu i pozwala na długotrwałe, bezstresowe korzystanie z cyfrowych rozrywek.