W jaki sposób kształt naszych uszu i strona głowy, po której się znajdują, wpływają na nasz słuch
Nasz mózg doskonale zna kształt naszych uszu. Wpływa on bowiem na to, w jaki sposób mózg odbiera i interpretuje dźwięki. Co się dzieje, gdy kształt naszych uszu ulega zmianie, na przykład pod wpływem aparatów słuchowych?
W skrócie
- Każda para uszu tworzy wraz ze „swoim” mózgiem niepowtarzalny zespół.
- Badania potwierdzają: jeśli zmienia się kształt naszych uszu, mózg musi najpierw ponownie nauczyć się prawidłowo przetwarzać sygnały słuchowe.
- W przypadku nowych kształtów wynikających z operacji, wzrostu lub aparatów słuchowych wrażenia słuchowe ulegają zmianie.
Nasze uszy i mózg działają razem jak świetna drużyna sportowa – zgrany zespół. Bez uszu nasz mózg nie byłby w stanie przetwarzać dźwięków. Powszechnie wiadomo, że błona bębenkowa i kosteczki słuchowe odgrywają w tym procesie ważną rolę. Ale jaką rolę odgrywa indywidualny kształt naszych uszu?
To od niej zależy, w jaki sposób nasz mózg odbiera i interpretuje dźwięki. Mózg doskonale zna kształt naszych uszu i jest do niego idealnie dostosowany. W zależności od tego, w jaki sposób fale dźwiękowe docierają do naszego ucha i są przekazywane dalej, mózg przekłada je dla nas na różne informacje. Na przykład, słysząc dźwięk, potrafimy prawidłowo ocenić kierunek lub odległość źródła dźwięku. Kształt uszu różni się u poszczególnych osób – w ten sposób każda para uszu wraz ze „swoim” mózgiem tworzy niepowtarzalny duet.
Dźwięki z góry czy z dołu?
Kanadyjscy naukowcy zbadali, co się dzieje, gdy mózg musi nagle dostosować się do nowego kształtu ucha (The Encoding of Sound Source Elevation in the Human Auditory Cortex, 2018). W ramach eksperymentu przykleili oni małe kawałki silikonu do małżowin usznych uczestników badania, zmieniając w ten sposób kształt ich uszu.
Wynik badania jest zaskakujący: z powodu małych kawałków silikonu i wynikającej z tego zmiany kształtu uszu uczestnicy nie byli już w stanie rozpoznać, czy dźwięk dochodzi z góry, czy z dołu. „Kiedy odtwarzaliśmy im na przykład dźwięk nad ich głowami, sądzili, że dochodzi on z dołu” – wyjaśnia prof. dr Marc Schönwiesner, profesor neurobiologii na uniwersytetach w Montrealu i Lipsku. Mózg jest jednak niezwykle elastyczny: już po kilku dniach dostosował się do nowego kształtu uszu i nauczył się ponownie prawidłowo interpretować sygnały słuchowe. Uczestnicy badania mogli znów bez problemu ocenić, z której strony dochodzi dźwięk.
Nowy kształt uszu, nowy zespół
Kształt naszych uszu zmienia się nie tylko w wyniku operacji plastycznych, jak w przypadku odstających uszu lub urazów ucha: nawet gdy dorastamy, ma to wpływ na kształt naszych uszu. We wszystkich tych przypadkach jest tak jak w sporcie: Zespół składający się z ucha i mózgu musi trenować, aby znów móc harmonijnie i niezawodnie ze sobą współpracować. Zawdzięczamy to zdolności adaptacyjnej naszego mózgu: „Mózg nie jest maszyną, która po jednokrotnym ustawieniu działa bez zarzutu, lecz żywym organem, który potrafi dostosować się do nowych sytuacji” – mówi neurobiolog Henning Beck.
Nowy kształt ucha dzięki aparatom słuchowym
Czy wiedzieli Państwo o tym? Mózg musi się również przestawić, gdy ktoś otrzymuje aparaty słuchowe z powodu ubytku słuchu. Systemy słuchowe zmieniają bowiem kształt naszych uszu, ponieważ są noszone w uchu lub na uchu. Wyniki kanadyjskiego badania pomagają lepiej zrozumieć proces przyzwyczajania się do aparatów słuchowych. Jest to proces, w którym użytkownicy aparatów słuchowych ściśle współpracują ze swoim protetykiem słuchu. Protetyk dokonuje nowych ustawień i regulacji – tak długo, aż klient będzie w pełni zadowolony, a przede wszystkim znów będzie dobrze słyszał.
Słucham z wielką uwagą – zwłaszcza na prawym uchu
Nie tylko kształt naszych uszu ma decydujący wpływ na to, jak i co słyszymy. Istotną rolę odgrywa również strona głowy, po której się znajdują: naukowcy z USA odkryli, że nasze prawe ucho często przewyższa lewe. Na przykład uczestnicy badań lepiej zapamiętywali sekwencje cyfr, które wcześniej usłyszeli prawym uchem. Zapamiętywanie cyfr usłyszanych lewym uchem wypadło gorzej. Dlaczego tak się dzieje, nie zostało jednak jeszcze ostatecznie wyjaśnione.
Istnieją jednak pewne przypuszczenia: prawe ucho ma dostęp do lewej półkuli mózgu. Język jest przetwarzany głównie w lewej półkuli mózgu, ponieważ tam znajduje się nasze centrum mowy. „To, co dociera do prawego ucha, może być lepiej przetworzone pod względem językowym. I wtedy może się okazać, że łatwiej to zapamiętujemy” – wyjaśnia neurobiolog Henning Beck.
To też może Cię zainteresować
Abstehende Ohren sind kein Makel!
Wenn überhaupt dann sind Segelohren nur kleine Schönheitsfehler. Manche leiden aber trotzdem unter ihnen. Hier lesen Sie, was man tun kann und welche Stars abstehende Ohren haben.
Hörgeräte gehören in die Ohren
Hörgeräte erhöhen die Lebensqualität ganz erheblich, insbesondere, wenn sie regelmäßig getragen werden. Das bestätigen europäische Studien.
Hörgeräte steigern Lebensqualität
Hörgeräte haben ein positives Image. Das ist das Ergebnis einer aktuellen Studie, die der Bundesverband der Hörgeräte-Industrie (BVHI) anlässlich des Welttags des Hörens durchgeführt hat. Was bieten Ihnen die kleinen Hightech-Geräte?
Wczesne rozpoczęcie terapii słuchowej to najlepszy sposób na szybkie i łatwe przyzwyczajenie się do aparatów słuchowych, a tym samym na dostosowanie mózgu do nowego kształtu ucha. Indywidualną poradę i dopasowanie można uzyskać u protetyka słuchu w swojej okolicy. Można tam wypróbować różne modele aparatów słuchowych, dostosowane do kształtu uszu i własnych preferencji. Protetyk słuchu odgrywa również ważną rolę w dopasowywaniu, regulacji i konserwacji implantów słuchowych.
