Komunikacja stanowi kluczowy element naszego życia. To właśnie odróżnia nas od zwierząt, choć nawet wieloryby i inne gatunki potrafią porozumiewać się za pomocą dźwięków. Nasz słuch jest podstawowym warunkiem komunikacji międzyludzkiej. Jeśli nie możemy już bez problemu porozumiewać się z innymi ludźmi, znacznie obniża się jakość naszego życia. Osoby dotknięte tym problemem bardzo cierpią z powodu skutków niedosłuchu lub utraty słuchu. Ale jak dokładnie można określić niedosłuch?
Słuch u człowieka to złożony proces. Fale dźwiękowe są wychwytywane przez małżowiny uszne i kierowane przez zewnętrzny przewód słuchowy do błony bębenkowej. Ta z kolei zaczyna wibrować. Kości słuchowe odbierają te drgania i przekazują je do ślimaka w uchu wewnętrznym.
Znajdują się tam najmniejsze komórki rzęsate. Przetwarzają one fale dźwiękowe na impulsy elektryczne, które nerw słuchowy natychmiast przekazuje do naszego mózgu. W ten sposób odbieramy dźwięki, hałas lub mowę. Ubytek słuchu pojawia się, gdy na tej drodze, między przewodem słuchowym a mózgiem, występuje zaburzenie lub choroba – a przyczyny tego mogą być bardzo różnorodne: na przykład zbyt głośne środowisko pracy lub infekcje ucha.
Ocena ubytku słuchu
Aby ustalić, czy dana osoba cierpi na ubytek słuchu oraz w jakim stopniu, protetycy słuchu i lekarze laryngolodzy muszą najpierw określić próg słyszenia. Jest to granica postrzegania dźwięków. Jego określenie zależy od dwóch czynników: wysokości dźwięku i natężenia. Wysokość dźwięku, zwana również częstotliwością, mierzy się w hercach (Hz). U osoby zdrowej zakres słyszalności wynosi od 0 do 20 000 herców. Słuch reaguje przy tym najczuściej na częstotliwości występujące w mowie ludzkiej. Wynoszą one od 500 do 6 000 herców.
Głośność, drugi mierzalny czynnik/parametr służący do określenia ubytku słuchu, mierzy się w decybelach (dB). Z reguły uznaje się, że dana osoba słabo słyszy lub ma upośledzenie słuchu, jeśli nie jest w stanie wychwycić dźwięków o natężeniu 25 dB lub niższym. Należą do nich na przykład tykanie zegarka na rękę, padający śnieg lub szelest podczas przewracania stron gazety.
Kiedy hałasy lub głośne głosy nam przeszkadzają i są dla nas uciążliwe?
Osoba o normalnym słuchu odczuwa dyskomfort już przy poziomie głośności wynoszącym 80–85 dB, co odpowiada mniej więcej odgłosowi silnika samochodowego z bliskiej odległości.
W środowiskach, w których poziom ciśnienia akustycznego – tak też nazywa się tę mierzoną głośność – jest wyższy, należy bezwzględnie stosować ochronę słuchu, ponieważ w przeciwnym razie może szybko dojść do nieodwracalnych uszkodzeń słuchu. Badania wykazały, że nawet w przedszkolach poziom hałasu osiąga wartości do 117 dB. Dla porównania: samolot odrzutowy startujący w odległości 100 metrów generuje hałas o natężeniu „zaledwie” 100 dB.
W jakim stopniu Ty, Twój partner lub Twoi przyjaciele mają problemy ze słuchem?
Zapraszamy do skorzystania z naszego internetowego testu słuchu, aby sprawdzić, jak dobrze słyszą Państwo.
Gdy lekarz lub protetyk słuchu określi próg słyszenia danej osoby, porównuje się go z progiem osoby o nienaruszonym słuchu. Na podstawie ustalonej w ten sposób różnicy między normalnym a ograniczonym słuchem można określić stopień ubytku słuchu.[/vc_column_text]
| Ubytek słuchu w % | Poziom słuchu |
|---|---|
| 0–20 % | Normalny słuch |
| 20–40 % | Niewielki ubytek słuchu |
| 40–60 % | Umiarkowany ubytek słuchu |
| 60–80 % | Ciężki ubytek słuchu |
| 80–95% | niedosłuch graniczący z głuchotą |
| 100% | Drętwienie |
Rodzaje niedosłuchu – przyczyny i objawy
Oprócz stopnia ubytku słuchu protetycy słuchu lub laryngolodzy określają również rodzaj ubytku, aby zapewnić optymalne leczenie. Przypisywanie ubytku słuchu wyłącznie zbyt głośnemu otoczeniu jest zbyt dużym uproszczeniem. W rzeczywistości istnieje wiele przyczyn organicznych, psychicznych i środowiskowych, a co za tym idzie – różne rodzaje ubytku słuchu. Trzy główne rodzaje ubytku słuchu to:
- Ubytek słuchu czuciowo-nerwowy
- Ubytek słuchu przewodzeniowy
- Ubytek słuchu percepcyjny
Wszystkie trzy mają różne przyczyny i objawy. W przypadku ubytku słuchu sensorycznego zbyt wysoki poziom hałasu zazwyczaj faktycznie prowadzi do trwałego zaburzenia przetwarzania dźwięku. Zbyt głośne dźwięki lub długotrwały hałas powodują bowiem nieodwracalne uszkodzenie komórek rzęsatych w ślimaku ucha. Sygnały dźwiękowe mogą być wówczas nadal odbierane, ale nie są już przetwarzane.
Do mózgu dociera znacznie mniej częstotliwości dźwiękowych i informacji lub nie docierają one wcale. Osoby dotknięte tym schorzeniem mają zazwyczaj duże problemy ze zrozumieniem innych ludzi w głośnym otoczeniu. Warto w takich przypadkach podjąć wczesne działania zaradcze, stosując aparaty słuchowe lub implant ślimakowy (CI), aby zachować słuch na całe życie.Natomiast w przypadku ubytku słuchu przewodzeniowego zaburzony jest przepływ dźwięku z ucha środkowego do ucha wewnętrznego. Osoby dotknięte tym problemem odbierają sygnały dźwiękowe w tej samej ilości, ale są one wyraźnie stłumione – tak, jakby miały watę w uszach. Przyczynami mogą być bakteryjne zapalenia ucha zewnętrznego i środkowego, urazy błony bębenkowej, a także obecność wody w przewodzie słuchowym. Przyczyny ubytku słuchu percepcyjnego nie leżą w samym uchu, lecz wynikają z nieprawidłowego przetwarzania sygnałów słuchowych w mózgu. Osoby dotknięte tym schorzeniem nadal odbierają sygnały akustyczne, jednak mózg nie jest już w stanie ich prawidłowo przetworzyć. Może to wynikać z wielu przyczyn psychicznych, takich jak demencja lub jej wstępne objawy, np. zapominanie związane z wiekiem.
Jeśli ten rodzaj utraty słuchu pojawi się nagle, należy wezwać lekarza (pogotowie ratunkowe), ponieważ może to być udar mózgu, krwotok mózgowy, niebezpieczna nagła utrata słuchu lub inne przyczyny zagrażające życiu.
Ubytek słuchu dotyczy wszystkich grup wiekowych
Ubytek słuchu nie jest zjawiskiem, które pojawia się dopiero w podeszłym wieku. Nierzadko ubytek słuchu można stwierdzić już u dzieci i młodzieży. Dlatego należy zwracać uwagę na wymienione objawy u swoich dzieci i w razie potrzeby natychmiast skontaktować się z lekarzem. Im wcześniej rozpoznany i zdiagnozowany zostanie początkowy ubytek słuchu, tym większa jest szansa na długotrwałe zachowanie słuchu u dziecka.
Dlaczego życie dziecka z aparatem słuchowym jest pełne radości, dowiedzą się Państwo dzięki małej Cindy. A to, co udaje się dziewczynce, starsi dorośli również z łatwością osiągną.