W artykule wyjaśniono, że ludzki słuch jest w stanie wychwycić jedynie określony zakres częstotliwości – w młodym wieku mniej więcej od 16 do 20 000 Hz. Dźwięki poniżej tego zakresu (infradźwięki) i powyżej niego (ultradźwięki) pozostają dla nas niesłyszalne, podczas gdy wiele zwierząt jest w stanie odbierać znacznie wyższe lub niższe częstotliwości. Wraz z wiekiem zmniejsza się przede wszystkim zdolność słyszenia wysokich dźwięków. Na przykładzie piosenki zespołu The Beatles pokazano, że niektóre wysokie częstotliwości są dla ludzi prawie niesłyszalne, ale dla psów już tak. Ponadto anegdota z Nowego Jorku pokazuje, że postrzeganie zależy również od uwagi i osobistego znaczenia. W artykule zaleca się regularne badania słuchu u protetyka słuchu, ponieważ testy online nie zastępują profesjonalnego badania słuchu.

W naszym artykule „Częstotliwości i decybele” pisaliśmy już, że dźwięki możemy odbierać tylko w określonym zakresie częstotliwości: W młodym wieku zakres ten wynosi od około 16 do 20 000 Hz i pozwala nam rozróżniać około 400 000 różnych dźwięków. W starszym wieku sytuacja wygląda już inaczej, ponieważ zdolność słyszenia wysokich dźwięków stopniowo słabnie wraz z upływem czasu.

Zasadniczo wyróżnia się trzy różne zakresy częstotliwości. Zakres ludzkiego słuchu określa się jako dźwięk słyszalny. Zakres poniżej tej granicy nazywa się infradźwiękiem (poniżej 16 Hz), a powyżej – ultradźwiękiem (powyżej 21 000 Hz) – oba te zakresy pozostają niedostępne dla ludzkiego słuchu. Ludzkie ucho nie jest w stanie wychwycić przede wszystkim bardzo niskich dźwięków z zakresu infradźwięków oraz dźwięków o szczególnie wysokiej częstotliwości z zakresu ultradźwięków.

W porównaniu z człowiekiem wiele zwierząt jest jednak w stanie odbierać znacznie wyższe częstotliwości niż my. Owady słyszą na przykład bardzo niskie dźwięki poniżej 16 Hz, których fale dźwiękowe rozchodzą się na duże odległości. Z drugiej strony jeże, nietoperze i – jako mistrzowie w tej dziedzinie – delfiny słyszą dźwięki o częstotliwościach przekraczających 100 000 Hz. W zależności od ich zakresu słyszenia zmienia się również zakres głosu tych zwierząt, który tylko częściowo pokrywa się z zakresem słyszenia i głosu człowieka.

Zróbcie samemu test i posłuchajcie utworu „A Day in the Life” zespołu The Beatles do samego końca, zwracając uwagę na reakcję swojego psa: po ostatnim akordzie wkomponowany jest dźwięk o częstotliwości około 15 000 Hz. Większość ludzi nie jest już w stanie tego dźwięku wychwycić – psy jednak doskonale go słyszą. Najwyraźniej The Beatles, tworząc ten utwór, pomyśleli również o swoich zwierzęcych fanach.

Zabawna anegdota na ten temat: „Dwóch przyjaciół w samym sercu Nowego Jorku: ludzie przepychają się, pędzą obok, rozmawiają przez słuchawki. Rowery brawurowo lawirują między samochodami a pieszymi, autobusy trąbią, a wszędzie widać taksówki, pisk opon i syreny. A gdzieś pomiędzy tym wszystkim bawią się dzieci, szczekają psy. Niesamowity tłok. Nagle jeden z przyjaciół zatrzymuje się: „Hej, poczekaj, też to słyszysz? Tam! Tam cyka świerszcz!” Jego przyjaciel patrzy na niego oszołomiony: „Świerszcz w Nowym Jorku? Sam w to nie wierzysz”. Przyjaciel robi krok w bok i rzeczywiście – pod krzakiem na skraju ulicy: mały brązowo-czarny świerszcz z długimi czułkami. „Jestem pod wrażeniem! Że usłyszałeś świerszcza w tym nowojorskim zgiełku! Niezłe! Musisz mieć naprawdę świetny słuch!“ „Nie“, odpowiada jego przyjaciel, „moje uszy są zupełnie normalne. Ale wiesz, myślę, że słyszy się tylko to, co się chce usłyszeć. Pokażę ci, o co mi chodzi”. Upuszcza monetę na chodnik – i rzeczywiście, mimo hałasu ludzie odwracają się, by zobaczyć, co spadło na ziemię. „Widzisz, słyszy się tylko to, co jest dla nas ważne.””

Powstaje zatem pytanie, czy naprawdę słyszymy tylko to, co chcemy usłyszeć, czy też nasz osobisty zakres częstotliwości jest faktycznie węższy niż u innych. Wspomnieliśmy o tym już na początku tego wpisu: często wiek jest przyczyną tego, że nie odbieramy pewnych dźwięków. Jednak również zawód i płeć mają wpływ na nasz zakres słyszalnych częstotliwości.

W Internecie można znaleźć kilka testów, w których za pomocą słuchawek odtwarza się badanej osobie dźwięki o różnych częstotliwościach. Jeśli dana osoba nie słyszy już danego dźwięku, oznacza to, że znajduje się on poza zakresem słyszalnym dla tej osoby. Należy jednak pamiętać, że nie jest to profesjonalny test, taki jak ten przeprowadzany przez specjalistę.

Dlatego zalecamy regularne badania słuchu – na przykład poprzez wykonanie testu słuchu u protetyka słuchu w Państwa okolicy.