Szumy uszne – ciągły, nieustępujący dźwięk w uchu – są powszechnym zjawiskiem: według danych organizacji Tinnitus-Liga dotykają one około 1,5 miliona osób w Niemczech. Jednak dokładna przyczyna szumu w uszach pozostaje jak dotąd zagadką dla współczesnej medycyny. Wiemy jedno: na wystąpienie tego schorzenia wpływa wzajemne oddziaływanie kilku czynników.
Aby zrozumieć, jak powstaje szum w uszach, przyjrzyjmy się różnym przyczynom, które mogą do niego prowadzić.
Pierwszy dźwięk: ciche gwizdanie lub szum
Szumy uszne często zaczynają się od cichego, początkowo ledwo słyszalnego dźwięku w uchu. Może to być wysoki gwizd, szum, brzęczenie lub syczenie, które słychać jedynie w chwilach ciszy. Na początku może to być zjawisko sporadyczne i mało uciążliwe, jednak z czasem może występować częściej i nasilać się.
Cechą charakterystyczną tego zjawiska jest to, że chodzi o dźwięk, którego nie da się wyczuć z zewnątrz – jest on czysto subiektywny i powstaje wewnątrz ucha.
Co jest przyczyną szumu w uszach?
Istnieją różne przyczyny szumu w uszach. Najczęstsze z nich to:
- Hałas: Długotrwała ekspozycja na hałas, np. głośną muzykę lub odgłosy maszyn, może uszkodzić wrażliwe ucho wewnętrzne i wywołać szumy uszne.
- Stres: Stres psychiczny wpływa na układ nerwowy i może nasilać postrzeganie dźwięków.
- Ubytek słuchu: Gdy ucho słyszy gorzej, mózg próbuje zrekompensować brakujące dźwięki – i „wymyśla” dźwięki, których w rzeczywistości nie ma.
Inne możliwe przyczyny szumu w uszach:
- Otoskleroza
- Nagła utrata słuchu
- Uraz czaszkowo-mózgowy
- Nerwiak nerwu słuchowego
- Choroba Meniere’a
- Zatrucia ucha wewnętrznego
- Zaburzenia czynnościowe kręgosłupa szyjnego
- Dysfunkcja czaszkowo-żuchwowa (CMD)
- Bruksizm (zgrzytanie zębami)
- Zmiany w naczyniach krwionośnych
- Przewlekłe choroby ucha środkowego
Jaką rolę odgrywa mózg w przypadku szumów usznych?
Szumy uszne nie powstają w uchu, lecz w mózgu. Narząd słuchu przekształca fale dźwiękowe w sygnały, które są przetwarzane przez mózg. Gdy zaburzenie, takie jak ubytek słuchu, zakłóca równowagę w tym układzie, komórki nerwowe w mózgu zmieniają sposób pracy i „wymyślają” dźwięki, których w rzeczywistości nie ma. Prowadzi to do ciągłego hałasu, który jest odbierany jako wewnętrzny szum lub brzęczenie.
W najnowszych badaniach proces ten opisuje się jako „błędne wyładowania neuronowe” w mózgu, w wyniku których sygnały akustyczne nie są prawidłowo przetwarzane.
45-letni Markus zajmuje się modernizacją wind i często podróżuje. Od dziesięciu lat nosi aparaty słuchowe. Jego diagnoza: upośledzenie słuchu spowodowane szumami usznymi. Jego droga powrotna do dobrego słyszenia jest tak indywidualna, jak i fascynująca. Więcej na ten temat dowiesz się z wywiadu„W przypadku ubytku słuchu nie ma ani jednego dobrego powodu, by zwlekać”.
Szumy uszne jako wyzwanie psychiczne
Oprócz fizycznych przyczyn szumu w uszach dużą rolę w jego powstawaniu i nasileniu odgrywają również czynniki psychiczne, takie jak lęki, depresja i zaburzenia snu. Mogą one wzmacniać odczuwanie tego dźwięku i znacznie pogarszać jakość życia osób dotkniętych tym problemem. Negatywne myśli i ciągłe skupianie się na szumach usznych dodatkowo potęgują to uciążliwe odczucie.
Co więcej: im więcej osoby dotknięte tym problemem myślą o szumie w uszach, tym intensywniej go odczuwają. Dzieje się tak, ponieważ mózg wzmacnia ten dźwięk w miarę jak poświęca mu coraz więcej uwagi – a im bardziej jest on obecny, tym więcej osoby dotknięte tym problemem o nim myślą.
Szybkie podjęcie działań przynosi ulgę
Szumy uszne nie muszą być trwałe. Im wcześniej zidentyfikuje się ich przyczyny i rozpocznie leczenie, tym większe są szanse na złagodzenie objawów. Nowoczesne metody terapeutyczne, takie jak terapia retrainingowa szumów usznych (TRT) czy terapia poznawczo-behawioralna, oferują pomoc i mogą zmniejszyć nasilenie szumów usznych.
Czy zauważyli Państwo pierwsze objawy szumu w uszach? Jeśli tak, proszę nie zwlekać z wizytą u laryngologa. Im szybciej Państwo podejmą działania, tym lepiej!
Zobacz, jak działa dobry słuch
