Rozmawiać ze sobą, żyć razem
Komunikujemy się, rozmawiając ze sobą. Oczywiście mimika i gesty również odgrywają kluczową rolę, ale zwłaszcza w przypadku osób, których nie znamy, słowo mówione ma fundamentalne znaczenie. Dotyczy to wszystkich około 6 000 języków istniejących na świecie. Aby je zrozumieć, musimy nie tylko dobrze słyszeć, ale także uważnie słuchać.
Wyobraź sobie, że jesteś w podróży, ale nie znasz lokalnego języka. Na początku nie jest to wcale takie proste, ale potem zaczynamy gestykulować, machać rękami i wskazywać – i jakoś mimo wszystko udaje się porozumieć. Jednak właśnie wtedy, gdy nie można komunikować się za pomocą języka, nieuniknione są różnego rodzaju nieporozumienia. Skinienie głową, które niemal na całym świecie rozumiane jest jako „tak”, na przykład w Indiach czy Bułgarii nie jest wcale tak oczywiste – tam bowiem, aby powiedzieć „tak”, przechyla się głowę na boki. Z tego punktu widzenia jedno jest pewne: nasz język jest kluczem do komunikacji.
O tym, jak wielkie znaczenie ma język w naszym społeczeństwie, świadczy również ustanowiony przez UNESCO Dzień Promocji Różnorodności Językowej i Kulturowej oraz Wielojęzyczności, który od 2000 roku obchodzony jest corocznie 21 lutego. Powodem tego jest ciągłe zanikanie około 6 000 języków, którymi obecnie posługuje się ludność na całym świecie – a które warto zachować.
Smartfony i inne urządzenia nie rozumieją wszystkiego
Dlaczego jednak języki zanikają? Z jednej strony jest to proces całkowicie naturalny. Jednak w ostatnim stuleciu tempo tego procesu znacznie wzrosło: według językoznawców globalizacja i związane z nią zbliżanie się świata nadal odgrywają w tym procesie decydującą rolę. Języki takie jak hiszpański, chiński i francuski, które od 1946 roku są językami urzędowymi ONZ, rozprzestrzeniają się na przykład coraz bardziej na całym świecie – należą one do języków światowych. Również cyfryzacja, zdaniem ekspertów, nie jest tu całkowicie bez winy, ponieważ na smartfonach, tabletach i podobnych urządzeniach dostępne są dalece nie wszystkie języki, a także nie wszystkie odmiany danego języka. Ponadto istnieją kraje, takie jak Indonezja, w których istnieje jeden język urzędowy – w tym przypadku zresztą jest to bahasa indonezyjska – którym, w związku z rosnącą liczbą ludności, posługuje się coraz więcej osób. W dłuższej perspektywie czasowej język ten dosłownie wypiera mniejsze języki w obrębie kraju. Szacuje się, że spośród 6 000 języków istniejących na świecie ponad 2 500 jest zagrożonych zanikiem. Które to są, pokazuje Światowy Atlas Języków Zagrożonych UNESCO.
Mówienie – i słuchanie
Jednak samo mówienie w danym języku nie wystarczy. Zawsze bowiem istnieje nadawca, który mówi, i odbiorca, który słucha. I tylko ten, kto potrafi słuchać, jest w stanie nauczyć się języka, mówić nim i komunikować się z innymi ludźmi. Jak powiedział już Dalajlama: „Zawsze pamiętaj: kiedy coś mówisz, powtarzasz tylko to, co i tak już wiesz. Ale kiedy słuchasz, możesz dowiedzieć się czegoś nowego”.
Zainteresowało Was to? W takim razie zajrzyjcie do fundacji „Zuhören”. Poprzez liczne projekty oraz bogatą ofertę szkoleń i kursów doskonalących fundacja ta promuje umiejętność słuchania we wszystkich sferach życia społecznego i wśród osób w każdym wieku. Niezależnie od tego, jakim językiem się posługujemy.
