Implanty słuchowe mogą pomóc osobom z poważnym ubytkiem słuchu i znacząco poprawić jakość ich życia. Natomiast długotrwałe zwlekanie w przypadku wystąpienia objawów może być szkodliwe. Zwłaszcza jeśli ubytek słuchu występuje w rodzinie.

Christiane Olk

Kiedy Christiane Olk po raz pierwszy zaczęła szukać informacji na temat implantów słuchowych, szukała alternatywnego sposobu leczenia dla swojej matki, Waltraud Pelzer, cierpiącej na bardzo poważny ubytek słuchu. Christiane nie wzięła jednak na początku pod uwagę tego, że ubytek słuchu jest u niej dziedziczny. Już jej dziadek cierpiał na niedosłuch – a także jego dwie córki od najmłodszych lat borykały się z poważnymi problemami ze słuchem. Pierwsze objawy pojawiły się również u samej Christiane.

Czy ubytek słuchu jest dziedziczny?

Ubytek słuchu lub predyspozycje do niego mogą być dziedziczne. Wiele rodzajów ubytku słuchu ma bowiem podłoże genetyczne. Mutacja genetyczna obecna od urodzenia może wpływać na rozwój i funkcjonowanie ucha, powodując zaburzenia słuchu lub głuchotę. Mówi się wówczas o genetycznej utracie słuchu. Szczególnie u dzieci jest to często przyczyną niedosłuchu.

Jeśli Państwo lub Państwa partner cierpicie na niedosłuch, koniecznie powinniście poddać dziecko badaniu u laryngologa – wykraczającemu poza standardowe badania przesiewowe słuchu u noworodków i małych dzieci – w celu oceny funkcjonowania jego zmysłu słuchu.

Brak słuchu prowadzi do samotności

Waltraud Pelzer, matka Christiane, otrzymała aparaty słuchowe dopiero w wieku 60 lat. „W tym momencie mój ubytek słuchu był jednak już tak zaawansowany, że konwencjonalne aparaty słuchowe przestały mi wystarczać” – mówi Waltraud. Codzienne życie tej pełnej radości seniorki stawało się coraz trudniejsze – zarówno w pracy jako sprzedawczyni w rodzinnym sklepie mięsnym, którą musiała porzucić z powodu utraty słuchu, jak i w codziennych sytuacjach, takich jak wizyty u lekarza czy uczestnictwo w nabożeństwach. „Rozmowy były bardzo trudne i często pełne nieporozumień, co zawsze było dla mnie bardzo krępujące. Właściwie do tego momentu zawsze przebywałam wśród ludzi, ale zauważyłam, że coraz bardziej się wycofuję” – tak Waltraud opisuje ogromny wpływ swojej utraty słuchu. Potrzebowała wsparcia.

Decyzja o wszczepieniu implantu ślimakowego (CI)

Które rozwiązanie słuchowe jest właściwe? To ważna decyzja, którą osoby dotknięte tym problemem podejmują wspólnie z lekarzem laryngologiem i ekspertami ds. implantów słuchowych. „Implant ślimakowy umożliwia ludziom ponowne słyszenie i rozumienie mowy pomimo głębokiego ubytku słuchu lub całkowitej utraty słuchu w danym uchu. To wspaniałe” – wyjaśnia ekspert ds. implantów ślimakowych dr Jérôme Servais, ordynator oddziału otolaryngologii i dyrektor kliniki otolaryngologicznej w szpitalu Heilig-Geist Hospital w Bensheim. W przypadku Waltraud wizyta w Centrum Medycznym Uniwersytetu w Moguncji wykazała, że jest ona odpowiednią kandydatką do wszczepienia implantu ślimakowego. Babcia trójki wnucząt najpierw poddała się zabiegowi wszczepienia implantu w prawym uchu, a trzy lata później – w lewym – z doskonałym skutkiem.

Trening słuchowy kluczem do sukcesu w słyszeniu dzięki implantom ślimakowym

Kilka tygodni po operacji wszczepienia implantu nadchodzi wielka chwila: pierwsze uruchomienie implantu ślimakowego, pierwsze słyszenie wyłącznie za pomocą urządzenia umieszczonego w uchu wewnętrznym. Szczególnie w pierwszych dniach dzieje się naprawdę wiele: „Już pierwszego dnia po aktywacji mojego procesora dźwięku usłyszałam w parku śpiew ptaków. Byłam pod ogromnym wrażeniem. W tym momencie nie rozumiałam jeszcze mowy, ale sytuacja ta poprawiła się dzięki rehabilitacji, a następnie jeszcze bardziej po wszczepieniu implantu w drugie ucho” – opowiada Waltraud.

Najlepiej, aby aktywacja odbywała się w ramach rehabilitacji połączonej z odpowiednim treningiem słuchowym. Już w ciągu tygodnia rehabilitacji rozwija się podstawowa zdolność słyszenia. Najlepiej, aby po zakończeniu rehabilitacji nastąpił dłuższy okres intensywnego treningu słuchowego, aby ćwiczyć mózg, a tym samym słuch.

„Dzięki moim implantom ślimakowym mogę znów uczestniczyć w życiu społecznym, chodzić na nabożeństwa i koncerty oraz dobrze rozumiem mowę i muzykę” – mówi Waltraud o zmianach na lepsze, które nastąpiły dzięki jej implantom ślimakowym. „Codzienne czynności, takie jak rozmowy telefoniczne, samodzielne rozmowy z lekarzem, podróżowanie autobusem i pociągiem bez pomocy – wszystko to jest dla mnie dziś znów możliwe i dało mi nową pewność siebie”.

Implanty ślimakowe również dla córki

Pomimo tego, że historia swojej matki związana ze słuchem zakończyła się sukcesem, córka Christiane przez długi czas ignorowała własny problem z niedosłuchem: „Z jednej strony oczywiście zauważałam, że coś jest nie tak. Z perspektywy czasu moje pierwsze problemy ze słuchem pojawiły się już podczas studiów. Później szybko się męczyłam podczas rozmów i częściej niż inni musiałam prosić o powtórzenie. Nie chciałam jednak zajmować się tym tematem” – przyznaje matka trójki dzieci. Zamiast tego świadomie unikała niektórych sytuacji i ubiegała się o pracę, która wiązała się z jak najmniejszym kontaktem z ludźmi. W końcu ubytek słuchu Christiane znacznie się pogłębił i ostatecznie udała się jednak do laryngologa na badanie słuchu. Wynik: Christiane rzeczywiście miała już poważny ubytek słuchu.

W wieku 42 lat Christiane w końcu otrzymała aparaty słuchowe. Mimo to praca stawała się dla tej specjalistki z dziedziny prawa coraz bardziej męcząca. Szczególnie rozmowy telefoniczne stanowiły ogromne wyzwanie. Każde słuchanie, a także ciągły strach przed nieporozumieniami o daleko idących konsekwencjach, bardzo ją obciążały. Również w codziennym życiu jako matka nieustannie pojawiały się trudne sytuacje: „Na przykład nie zawsze słyszałam, kiedy nasza najmłodsza córka płakała jako niemowlę w swoim łóżeczku. Często czułam się niewystarczającą matką”.

Dla kogo przeznaczone są implanty ślimakowe?

Implant ślimakowy pomaga osobom z ubytkiem słuchu, dla których aparaty słuchowe nie są już wystarczające. Jest on zalecany zwłaszcza w następujących przypadkach:

  • Dorośli z ciężką obustronną głuchotą
  • Dorośli z trudnościami w rozumieniu mowy
  • Pacjenci z postępującym ubytkiem słuchu (hipakuzją), który już się ustabilizował
  • Dzieci z genetycznie uwarunkowanym, dziedzicznym lub nabytym głębokim ubytkiem słuchu

W wieku 50 lat ubytek słuchu Christiane był tak poważny, że poddała się zabiegowi wszczepienia implantu w Niemieckim Centrum Słuchu w Hanowerze. Najpierw wszczepiono implant do prawego ucha, a trzy lata później do lewego. Wiele rzeczy, które wcześniej były niemożliwe, dziś dla Christiane znów jest czymś zupełnie naturalnym: samodzielne chodzenie na spotkania z rodzicami lub do kawiarni, słuchanie radia i podcastów, uczestnictwo w wykładach, wizyty w kinie i na koncertach, rozmowy telefoniczne, wideorozmowy czy prowadzenie rozmowy w zatłoczonych i hałaśliwych restauracjach. „Obecnie pracuję w pełnym wymiarze godzin jako dyplomowana referentka sądowa w sądzie rejonowym. Znów czuję się znacznie swobodniej w towarzystwie ludzi”. Ponadto Christina angażuje się jako wolontariuszka w programie wsparcia dla osób z problemami słuchu i towarzyszy innym w procesie uzyskania implantu słuchowego.

Również dla jej dzieci skuteczne leczenie utraty słuchu jest ulgą. Wiedzą, że w przypadku dziedzicznej utraty słuchu mają do dyspozycji dobre możliwości leczenia – nawet wtedy, gdy aparaty słuchowe przestaną wystarczać. Rodzina rozmawia teraz na temat ubytku słuchu. Dopiero po wszczepieniu sobie implantu ślimakowego Christiane mogła poruszyć temat ewentualnego dziedzicznego ubytku słuchu.

Przy odpowiedniej opiece ubytek słuchu nie musi stanowić przeszkody: pomimo słabego słuchu również Jana Verheyen odniosła sukces zawodowy. Dzięki implantom ślimakowym odnosi sukcesy jako trenerka audio i pomaga dziś innym osobom dotkniętym tym problemem w drodze do odzyskania słuchu za pomocą implantów ślimakowych.

To też może Cię zainteresować

Optymalna opieka protetyczna

Eksperci ds. prawidłowego słuchu: kto może pomóc, gdy słuch słabnie z powodu wieku lub występuje zaburzenie słuchu?

Czy ubytek słuchu jest dziedziczny?

Czy niedosłuch jest dziedziczny? Jak mutacje genetyczne powodują utratę słuchu i jakie objawy u dzieci wskazują na niedosłuch.