Co oznacza dwujęzyczność dla osób z upośledzeniem słuchu?
Dla osób z niepełnosprawnością słuchową dwujęzyczność oznacza posługiwanie siędwoma językami – językiem migowym i językiem mówionym. Elastycznie przechodzą one z jednego języka na drugi, tworząc w ten sposób żywą mieszankę językową. Jednocześnie dwujęzyczność oznacza jednak również, że osoby te myślą i odczuwają w sposób dwujęzyczny.
Różnorodność języka migowego
Język migowy jest językiem barwnym i różnorodnym. Dzięki mimice, gestom i postawie ciała język i emocje zyskują na wyrazistości. Jednak wiele osób nie wie, że języki migowe, podobnie jak języki mówione, można podzielić na języki narodowe i dialekty regionalne. Ponadto język migowy stanowi pełnoprawny system językowy z własną gramatyką, strukturą zdania i słownictwem.
Wczesna edukacja dwujęzyczna
Wczesna edukacja dwujęzyczna dla dzieci z niepełnosprawnością słuchową oznacza wspieranie i stosowanie zarówno języka migowego, jak i języka mówionego. Celem wczesnej edukacji dwujęzycznej jest stworzenie optymalnej podstawy komunikacyjnej poprzez stosowanie języka migowego.
Już w wieku około ośmiu miesięcy niemowlęta potrafią przyswajać i stosować pierwsze gesty. Dzięki temu nauka języka mówionego jest znacznie łatwiejsza. Słowa i ich znaczenia są dodatkowo wyjaśniane wizualnie i odpowiednio powiązane w ośrodku myślowym. W ten sposób lepiej kształtuje się świadomość językowa, a dziecko może rozwijać się emocjonalnie, społecznie i umysłowo w najlepszy możliwy sposób.
Nauka języków
Rodzice z upośledzeniem słuchu zazwyczaj od samego początku komunikują się ze swoimi dziećmi za pomocą języka migowego. Dzieci przyswajają więc język migowy w naturalnym środowisku i dość bez wysiłku w codziennej komunikacji. Natomiast dzieci, których najbliższe osoby opiekuńcze nie znają języka migowego, mają znacznie większe trudności. Muszą aktywnie i świadomie uczyć się gestów poprzez intensywne ćwiczenia.
To samo dotyczy nauki języka mówionego. Dzieci z ubytkiem słuchu nie słyszą samych siebie i dlatego nie wiedzą, jak brzmi ich własny głos. Dlatego uczą się mówić w sposób czysto techniczny. Muszą dokładnie wiedzieć, jak powstaje dany dźwięk i które narządy mowy (oddech, język, usta, zęby, struny głosowe itp.) pełnią daną funkcję.
Kontakty są ważne
Dziecko z upośledzeniem słuchu może opanować język mówiony wyłącznie w sposób aktywny i poprzez pozytywne doświadczenia w kontaktach z innymi ludźmi. Sprawna komunikacja i wymiana są ważne, aby dziecko było zmotywowane do zaangażowania się w trudny proces nauki mówienia. Podstawą nauki mowy jest ciekawość, zainteresowanie komunikacją oraz poczucie pewności w kontaktach językowych z innymi.
Więcej informacji można znaleźć na przykład na stronie Federalnego Związku Osób Niesłyszących lub na stronie informacyjnej dla osób niesłyszących i niedosłyszących.
